پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 48 |
| تعداد شمارهها | 1,242 |
| تعداد مقالات | 10,688 |
| تعداد مشاهده مقاله | 21,874,051 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,703,061 |
سیاست دوگانه تقابل و تعامل شاهرخ افشار در مواجهه با فعالیتهای نظامی احمدشاه درانی در خراسان | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 11، شماره دوم، پیاپی22، بهار و تابستان 1402، دی 1402، صفحه 41-52 اصل مقاله (655.39 K) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2023.63704.2742 | ||
| نویسنده | ||
| هدی سید حسینزاده* | ||
| عضو هیئت علمی/ فرهنگستان زبان و ادب فارسی | ||
| چکیده | ||
| در دورة حکومت شاهرخ افشار در خراسان، احمدشاه درانی سه مرتبة به خراسان لشکر کشید. شاهرخ که توان رویارویی مستقیم نظامی با احمدشاه را در خود نمیدید، تلاش کرد با سیاستی متفاوت با این مسئله برخورد کند. او با پناه گرفتن در قلعة شهر برای مدتی مانع تصرف مشهد شد، اما سرانجام ناچار تن به مذاکره داد و احمدشاه با تعیین نماینده، برای مدتی مشهد را تحت کنترل خود درآورد. در مقالة حاضر که با روش توصیفی و تحلیلی صورت گرفته، انگیزة احمدشاه برای تهاجم به خراسان و شرح درگیریهای او در نقاط مختلف، بهویژه در مشهد؛ موضعگیری و سیاستهای دوگانة تقابلی و تعاملی شاهرخ در مواجهة با او مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که سابقة خدمت احمدشاه در سپاه نادر در شناخت او از ارکان قدرت و ساختار حکومت افشاریان و اقدام به لشکرکشی به خراسان نقش بهسزایی داشت و با وجود موفقیت او، شاهرخ ناراضی هر زمان فرصت مییافت سر از اطاعت برمیتافت و مخالفت خود را نشان میداد. در این میان ایستادگی حاکمان محلی خراسان در مقابل احمدشاه نیز مثمر ثمر واقع شد تا جایی که او سرانجام به اطاعت ظاهری از شاهرخ رضایت داد و به پایتخت خود بازگشت. اما پیامد این جنگها ویرانی شهرهای مختلف و خسارات بسیار برای مردم خراسان بود که تا مدتهای مدید قابل جبران نبود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهرخ افشار؛ احمدشاه درانی؛ خراسان؛ مشهد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Shahrokh Afshar’s dual Policy of confrontation and interaction in the face of Ahmad Shah Durrani’s military activities in Khorasan | ||
| چکیده [English] | ||
| During Shahrokh Afshar’s reign in Khorasan, Ahmad Shah Durrani marched to Khorasan three times. Meanwhile, Shahrokh, who was not able to face Ahmad Shah directly, tried to deal with this issue with a different policy. He prevented the capture of Mashhad by taking refuge in the city’s fortress for a while, but eventually he was obliged to negotiate and Ahmad Shad controlled Mashhad by appointing a delegate. In the present article, which has been written using descriptive and analytical method, Ahmad Shah’s motivation for invading Khorasan and the description of his conflicts in various regions, particularly in Mashhad and Shahrokh’s position and dual policies of confrontation and interaction in facing him have been investigated. The findings indicate that Ahmad Shah’s history of service in Nader’s army played a significant role in his knowledge of the elements of power and the structure of Afsharid reign and his military expedition to Khorasan, and despite his success, whenever the disgruntled Shahrokh had the opportunity, he disobeyed him and expressed his opposition. Meanwhile, the local rulers of Khorasan’s resistance against Ahmad Shah was also fruitful, so that he finally agreed to obey Shahrokh and returned to his own capital. However, these wars caused the destruction of various cities and great damage to the people of Khorasan, which could not be compensated for a long time. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Shahrokh Afshar, Ahmad Shah Durrani, Khorasan. Mashhad | ||
| مراجع | ||
|
منابع و مآخذ
ابدالی، احمدشاه( 1337ش) "متن فرمان" ، بهکوشش سید حسین شهشهانی، فرهنگ ایران زمین، جلد 6.
استرآبادى، مهدى (1341ش)، جهانگشاى نادرى، به اهتمام سید عبدالله انوار، تهران: انجمن آثار ملی.
اعتضادالسلطنه، علیقلى میرزا (1365)، تاریخ وقایع و سوانح افغانستان، به کوشش میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر.
اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان(1363ش)، تاریخ منتظم ناصرى، به کوشش محمداسماعیل رضوانى، تهران: دنیاى کتاب.
------------- (63- 1362ش)، مطلعالشمس ، به کوشش تیمور برهان لیمودهى، تهران: فرهنگسراى یساولى.
افشار یزدی، محمود(1360ش)، افغاننامه، تهران: موقوفات دکتر محمود افشار یزدی.
بارتولد ، واسیلی ولادیمیروویچ (1372ش)، تذکرة جغرافیایى تاریخی ایران، تهران: انتشارات توس.
توحدی ( اوغازی)، کلیمالله ( 1359ش)، حرکت تاریخی کٌرد "خراسان" در دفاع از استقلال ایران، مشهد: چاپخانة کوشش.
توکلى، احمد(بیتا)، افغانستان، روابط سیاسى ایران و افغانستان، بیجا: چاپخانة مهر.
حزین، محمدعلی(1332ش)، تاریخ حزین، اصفهان: کتابفروشی تأیید.
حسینی منشی، محمود بن ابراهیم( 1386ش)، تاریخ احمدشاهی، مقدمه، تصحیح و فهارس محمد سرور مولایی با همکاری محمد کاظم کاظمی، تهران: عرفان.
دانشنامة جهان اسلام ( 1382ش)، تهران: بنیاد دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
دایرةالعمارف بزرگ اسلامی ( 1374ش)، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
شاهنوازخان، نواب صمصامالدوله(1890م)، مآثرالامرا، تصحیح مولوی عبدالرحیم و مولوی میرزا اشرفعلی، کلکته: ایشیاتک سوسایتی بنگاله.
شهشهانی، سیدحسین(1337ش)، " فرمان تاریخی احمدشاه درانی"، فرهنگ ایران زمین، تهران، جلد 6.
غفارى کاشانى، ابوالحسن (1369ش)، گلشن مراد، به اهتمام غلامرضا طباطبایى مجد، تهران: زرین.
فیض محمد هزاره (1372ش)، سراج التواریخ، تهران: مؤسسة تحقیقات و انتشارات بلخ.
قزوینى، ابوالحسین (1367ش)، فوایدالصفویه ، تصحیح مریم میراحمدى، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
گلستانه، ابوالحسن (1344ش)، مجمل التواریخ، به کوشش مدرس رضوى ، تهران: کتابخانه ابن سینا.
محمد تقىخان حکیم (1366ش)، گنج دانش (جغرافیاى تاریخى شهرهاى ایران) ، به کوشش محمدعلى صوتى و جمشید کیانفر، تهران: زرین.
مدرس رضوى، محمدتقی(1344ش)، حواشی و توضیحات در مجمل التواریخ ابوالحسن گلستانه، تهران، کتابخانه ابن سینا.
مرعشى، محمد هاشم بن محمد، زبور آل داود ( 1379ش) ، با تصحیحات و تعلیقات عبدالحسین نوایی، تهران: میراث مکتوب.
مرعشى صفوى، میرزا محمد خلیل(1362ش)، مجمع التواریخ ، بهکوشش عباس اقبال آشتیانى، تهران: کتابخانة سنائى و طهورى.
مستوفى تبریزى، محمدرضا رضى (1397ش) ، زینتالتواریخ، مصحح علی اصغر رجبی، تهران:آرمان پژوهان.
نامى اصفهانى، میرزا محمد صادق موسوى(1368ش)، تاریخ گیتىگشا، بیجا: اقبال.
نوایی، عبدالحسین (1368ش)، نادرشاه و بازماندگانش، تهران: زرین.
هروی، نعمتالله(1382ق/1962م)، تاریخ خانجهانی و مخزنافغانی، بهکوشش سید محمد امامالدین، داکا: داکا سوسائتی.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 232 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 377 |
||