پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 48 |
| تعداد شمارهها | 1,242 |
| تعداد مقالات | 10,672 |
| تعداد مشاهده مقاله | 21,818,688 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,686,284 |
بازتاب وضعیت زوار هندی حرم امام رضا(ع) در دوره قاجاریه در اسناد آستان قدس رضوی | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 12، شماره اول،پیاپی 23، پاییز و زمستان 1402، اسفند 1402، صفحه 13-32 اصل مقاله (558.86 K) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2024.66201.2785 | ||
| نویسندگان | ||
| جمشید نوروزی* 1؛ نرگس خزاعی2؛ زهرا فاطمی مقدم3 | ||
| 1دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجو دکترای تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه الزهرا_ تهران | ||
| 3دانشجوی دکترای تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| از جمله موضوعات مهم مرتبط با تاریخ محلی ایران، روابط فرهنگی و مذهبی برخی شهرها و مناطق ایران با مسلمانان و شیعیان ممالک همسایه مانند شبهقارهی هند است. با توجه به نفوذ فرهنگی ایران در هند و حضور شیعیان و صوفیان و سادات علاقهمند به امام رضا (ع) در این سرزمین، در دورهی قاجاریه همانند عهد صفویه، شاهد سفر شماری از زوار هندی به مشهد هستیم. زوار هندی که از گروههای مختلف اجتماعی مانند سادات و صوفیان بودند و بعضاً در ضمن این سفر طولانی و ایام اقامت در مشهد با مشکلاتی مواجه بودند، از راهکار مرسوم عریضهنویسی به متولیان آستان قدس برای بیان وضعیت خود و طرح مشکلات خویش و نیز مرتفع ساختن آنها بهره میبردند. این عریضهها که در مرکز اسناد آستان قدس نگهداری میشود، بازتابدهندهی وضعیت این زوار هندی و حاوی اطلاعات ارزنده دربارهی مشکلات آنان و نیز چگونگی تعامل متولیان آستان قدس با زوار هندی و نحوهی حمایت از آنها است. این پژوهش که با روش تاریخی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مندرجات اسناد آستان قدس رضوی انجام گرفته، درصدد پاسخ به این سؤالات است که زوار هندی که در دورهی قاجاریه به مشهد سفر میکردند، با چه مشکلاتی روبرو بودند و برای کاستن از این گرفتاریها، عمدتاً به چه راهکاری متوسل میشدند؟ همچنین، نحوهی تعامل و اقدامات حمایتی متولیان آستان قدس رضوی با این زوار چگونه بوده است؟ یافتههای پژوهش گویای آن است که زوار هندی که از مناطق مختلف شبهقارهی هند راهی مشهد میشدند، با مشکلات مختلفی چون بیماری، سرقت اموال و ناتوانی تأمین معاش مواجه بودند. آنان با بهرهگیری از فضای زیارتی این شهر و رویهی دیرینه و مرسوم حمایت آستان قدس از زوار، برای چارهجویی مشکلات خویش به عریضهنویسی به متولیان آستان قدس روی میآوردند. بهدلیل قدمت رویهی عریضهنویسی زوار گرفتار و اختصاص منابع مالی و موقوفات قابلتوجه برای حمایت از آنان، متولیان و صاحبمنصبان آستان قدس بعد از بررسی عریضههای زوار هندی، اقدامات مختلف حمایتی اعم از کمک نقدی و غیرنقدی برای آنها در نظر میگرفتند و در بررسی وضعیت و مشکلات آنان و تعیین نوع و میزان حمایت، گاه بهواسطهی تأثیرپذیری از پایگاه اجتماعی زوار و نحوهی بیان مشکلات در عریضهها، عنایت بیشتری به برخی زوار خاصه سادات داشتند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زوار؛ شبه قاره هند؛ قاجاریه؛ حرم امام رضا(ع)؛ اسناد آستان قدس رضوی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Reflecting the status of Indian pilgrims to the Holy Shrine of Imam Reza (PBUH) during the Qajar era in the Astan Quds Razavi documents | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Jamshid Noroozi1؛ Narges khazaei2؛ zahra fatemi moghadam3 | ||
| 1Jamshid Norouzi, Associate Professor of History, Faculty of Literature, AlZahra University, Tehran.Iran. | ||
| 2PhD student of Islamic Iranian history, AlZahra University, Tehran | ||
| 3PhD student of Iran Islamic History, Ferdowsi University of Mashhad | ||
| چکیده [English] | ||
| A B S T R A C T The cultural and religious relations of some Iranian cities and regions with the Muslims and Shiites of neighboring countries such as Indian subcontinent are among the important issues related to the local history of Iran. Due to the influence of Iranian cultural in India and the presence of Shiites, Sufis and Sadats who were interested in Imam Reza in this region, during the Qajar period, as in the Safavid era, many Indian pilgrims were traveling to Mashhad. They were from various social groups, including Sadat and Sufis and occasionally encountered problems. To explain their situation and present and resolve their problems, they used the customary method of writing a petition to the Astan Quds Razavi guardians during their long journey and stay in Mashhad. These petitions which are preserved in the Astan Quds document center, reflect the situation of these Indian pilgrims and provide valuable information about their problems, as well as how the Astan Quds guardians interact with them and support them. The current study, using a historical method and a descriptive-analytical approach based on the documents of Astan Quds Razavi, aimed to provide answer to these questions that what problems the Indian pilgrims who traveled to Mashhad during the Qajar era were encountered? What solution did they mainly resort to reduce them? What interactions and supportive acts did the Astan Quds Razavi guardians have with these Indian pilgrims? The findings indicate that the Indian pilgrims who traveled to Mashhad from various regions of Indian subcontinent experienced a variety of problems including illness, property, theft, and the inability to earn a living. These trapped pilgrims using the pilgrimage atmosphere of this city and the long-standing practice of Astan Quds' support, turned to the Astan Quds guardians to find a solution for their problems. Due to the age of writing a petition of stranded pilgrims and the allocation of significant financial resources and endowments for support them, the Astan Quds guardians and officials considered various support measures, including cash and non-monetary aid after studying their petitions and the situation and problems, sometimes by influencing the social base of the pilgrims and the way of expressing the problems in the petitions, gave more attention to some pilgrims, especially Sadat. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Pilgrims, Indian subcontinent, Qajar, Imam Reza (PBUH) Holy Shrine, Mashhad, Astan Quds Razavi documents. | ||
| مراجع | ||
|
سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی (ساکماق):
23856، 24239، 63436، 24042، 23793، 24040، 24242، 23856، 24178، 24170، 24723، 25777، 23791، 24621، 23934، 11794، 12126، 11945، 11978، 12076، 11953، 1223، 12147، 203930، 23973، 24040، 11949، 13656، 63258، 23793، 24042، 62176، 34977، 40312، 14175، 38067، 63436، 24170، 23799، 23791، 23856، 23909، 2356، 2352، 23466، 24038، 24238، 24179، 38663، 18674، 39276، 20571، 23842، 23238، 12223، 122903، 9684، 165511، 16676، 97564، 25777، 25736، 25830، 25834، 25093، 25728، 25736، 12126، 1892، 1893، 1970، 1934، 29209، 14175، 24843، 23614، 24979، 24291، 23721، 23720، 62176، 24173، 24296، 24621، 24277، 23574، 23664، 23720، 24674
اللهیاری، حسن (1395). «تحلیل تاریخی مهاجرت سادات از ایران به هند در عصر صفوی؛ با تاکید بر تنشهای درونی و بیرونی سادات». پژوهشنامه مطالعات تاریخ فرهنگی. سال 7. شماره 28. ص 22-1.
افضل الملک کرمانی، غلامحسین (بی تا). سفرنامه خراسان و کرمان. بی جا: بی نا.
پولاک، ادوارد یاکوب (1361). سفرنامه پولاک «ایران و ایرانیان». ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: خوارزمی.
پسندیده، محمود (1394). اسناد و موقوفات مدارس تاریخی حوزه علمیه مشهد. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
خانیکوف، میکولای ولادیمیروویچ (بی تا). سفرنامه خانیکوف، ترجمه اقدیس یغمایی و ابوالقاسم بیگناه. بی جا: بی نا.
حسن آبادی، ابوالفضل (1391). «بررسی تحلیل جنبههایی از مصرف موقوفات آستان قدس رضوی در دوره صفویه». پژوهشنامه مطالعات اسنادی و آرشیوی، سال اول. ص 18-16.
سوزوکی، شین جوء (1393). سفرنامه سوزوکی شین جوء سفر در فلات ایران. ترجمه هاشم رجب زاده. تهران: طهوری.
فریرز، جیمز بیلی (1364). سفرنامه فریرز معروف به سفر زمستانی. ترجمه منوچهر امیری. تهران: توس.
کرزن، لرد (1349). ایران و قضیه ایران. ترجمه وحید مازندرانی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
لندور، آرنولد هنری سویج (1388). اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بازرگانی ایران در آستانه مشروطیت؛ «در سرزمین آرزوها». ترجمه علی اکبر عبدالرشیدی. تهران: اطلاعات.
معین، محمد (1384). فرهنگ فارسی معین. تهران: گلی.
نظرزاده، محمد (1385). «کفشداری هندیها»، دفتر اسناد جلد دوم و سوم. مشهد: سازمان کتابخانهها و موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.
نقدی، رضا. (1385). تاریخ و تشکیلات آستان قدس رضوی در عصر قاجار در مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد.
نوروزی، جمشید؛ معزی، فاطمه (1396). «موانع و مشکلات حمل جنازه شیعیان هند به مشهد در اواخر دوره قاجار». فصلنامه گنجینه اسناد. سال 27. ص 99 – 70.
ویشارد، جان (1363). بیست سال در ایران. ترجمه علی پیرنیا. تهران: نوین.
هدایت، رضا (1380). روضه الصفای ناصری. مصحح جمشید کیان فر. جلد 9. تهران: اساطیر.
ییت، کلنل چارلز ادوارد (1365). سفرنامه خراسان و سیستان. ترجمه قدرت الله روشنی زعفرانلو و مهرداد رهبری. بی جا: یزدان.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 485 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 409 |
||