پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,339 |
| تعداد مقالات | 11,538 |
| تعداد مشاهده مقاله | 25,228,360 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,779,399 |
مقارنة و تحليل في الحِكم المشتركة بين نهج البلاغة وحكم العطائية من منظور علم الأصوات | ||
| دراسات حدیثة فی نهج البلاغة | ||
| دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 12، آذر 2023، صفحه 57-70 اصل مقاله (629.92 K) | ||
| نوع مقاله: المجلة العلمية البحوثية | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/anb.2024.69597.1387 | ||
| نویسندگان | ||
| فاروق نعمتی* 1؛ مظهر نعمتی2 | ||
| 1أستاذ مشارک في قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة بيام نور، طهران، إيران | ||
| 2طالب دكتوراه في علوم ومعارف نهج البلاغة، جامعة ميبد، ميبد، إيران | ||
| چکیده | ||
| نهجالبلاغه و حکم‌العطائیه دو کتاب تاثیر گذار نزد بزرگان اهل ادب هستند تا جائی که توجه بسياري از انديشمندان را به خود جلب نموده و بسیاری از نویسندگان جهت ارتقاء ارزش ادبی ومعنوی آثار خود سخنان حکمت آمیز این دو کتاب را در لابه‌لای نوشته های خود گنجاندهاند؛ چرا که صاحبان این دو اثر یعنی امام علی(ع) و ابن عطاء الله اسکندری، سخنان خود را از سوئی آکنده از مفاهیم ارزندة اخلاقی و تربیتی نموده و از سوی دیگر گفتار خود را در قالبهای زیبای بلاغی وزبانی ریخته تا جذابیت وبداعت آنها دوچندان گردد، موسیقی آوائی حکم این دو کتاب به گونه ای است که افزون بر گوشنوازي، جلب اذهان و افكار مخاطبان، امكان اسـتنباط معاني و مفاهيم حکمتها را به شکل بسیار زیبائی فراهم كنند هدف این نوشتار آن بود تا با تحلیل برخی از مولفه های آواشناسی در این دو کتاب، ارتباط اصوات پربسامد بر معنا و زیبا بخشی دیگر جنبه های بلاغی در هر دو اثر نشان داده شود که البته با بررسی و مقایسه ی پاره ای از حکم این دو کتاب می توان دریافت که گرچه در هردو بکارگیری جهات آواشناسی یاد شده به ویژه ارتباط آوای الفاظ و معنا، زیبائی و ملاحت کلام دو چندان گردیده است | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نهجالبلاغه؛ آوا شناسی؛ بلاغت؛ حکمت؛ حکم العطائیه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| مقایسه و تحلیل آواشناسی حکمت‌های مشترک نهج البلاغه و حکم العطائیه | ||
| نویسندگان [English] | ||
| فاروق نعمتی1؛ مظهر نعمتی2 | ||
| 1دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي دانشگاه پيام نور، تهران، ايران | ||
| 2دانشجوي دکتراي علوم و معارف نهجالبلاغه، دانشگاه ميبد، ميبد، ايران | ||
| چکیده [English] | ||
| نهجالبلاغه و "حکم العطائيه" دو کتاب تاثير گذار نزد بزرگان اهل ادب هستند؛ تا جائي که توجّه بسياري از انديشمندان را به خود جلب نموده و بسياري از نويسندگان جهت ارتقاء ارزش ادبي و معنوي آثار خود، سخنان حکمت آميز اين دو کتاب را در لابهلاي نوشت هاي خود گنجاندهاند؛ چرا که صاحبان اين دو اثر يعني امام علي (ع) و ابن عطاء الله اسکندري، سخنان خود را از سوئي آکنده از مفاهيم ارزندة اخلاقي و تربيتي نموده، و از سوي ديگر گفتار خود را در قالبهاي زيباي بلاغي و زباني ريخته تا جذابيت و بداعت آنها دوچندان گردد. موسيقي آوائي حکمتهاي اين دو کتاب، به گونهاي است که افزون بر گوشنوازي، جلب اذهان و افكار مخاطبان، امكان اسـتنباط معاني و مفاهيم حکمتها را به شکل بسيار زيبائي فراهم آورده است. هدف اين جستار آن است تا به روش تحليلي- توصيفي و با تکيه بر برخي حکمتهاي مشابه در نهجالبلاغه و حکمتهاي العطائيه، ضمن تحليل برخي از مؤلفههاي آواشناسي در اين دو کتاب، ارتباط اصوات پربسامد بر معنا و زيبابخشي ديگر جنبههاي بلاغي در هر دو اثر را نشان دهد؛ که البته با بررسي و مقايسة پارهاي از حکمتهاي اين دو کتاب، ميتوان دريافت که گرچه در هر دو، بکارگيري جهات آواشناسي ياد شده، به ويژه ارتباط آواي الفاظ و معنا، زيبائي و ملاحت کلام را دو چندان نموده است؛ اما تفوق بهرة زيبائي- بلاغي به ويژه جناس در نهجالبلاغه، به نسبت حکم العطائيه کاملا هويداست؛ و اين سبب التذاذ شنونده شده و روح و جان او را به تسخير خود درميآورد. گرچه بکارگيري واژگان بليغتر و اصوات کارآمدتر در ارتباط با معنا و چينش بهتر کلمات در کنار هم و استفاده از لغات فصيحتر در نهج البلاغه را هم بايد به برتريهاي قبلي افزود. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| امام علي (ع), نهج البلاغه, آواشناسي, بلاغت, حکمت هاي العطائيه | ||
| مراجع | ||
|
القرآن الکريم.
نهج البلاغه.
ابن حجر العسقلاني، أحمد بن علي. (1392ق). الدرر الكامنة. القاهره: مطبه بولاق.
ابن عطاء الله، احمد بن محمد، (1974). لطائف المنن. اعتني به: عبدالحليم محمود. قاهره: دار المعارف.
ابن فرحون، ابراهيم، (1974). الديباج المذهب. اعتني به: محمد احمدي ابوالنور. قاهره: مطبعة الحلبية.
باقري، مهري. (1374). مقدمات اللغويات. الطبعة الثالثة. تبريز: دار النشر جامعة تبريز.
حاجي خليفه، مصطفي بن عبدالله. (1941). كشف الظنون عن أسامي الكتب والفنون. بغداد: مكتبة المثنى.
حفيظي، مينا. (1399). ابن عطاء الله. دائرة المعارف الإسلامية الكبرى. المجلد الرابع. طهران: المركز الإيراني للدراسات الإسلامية.
الرافعي، مصـطفي صادق. (١٩٩٧). إعجـاز القــرآن والبلاغـة النبويـة. القاهره: دارالمنار.
شميسا، سيروس. (١٣٧٤). کليات علم الأسلوب، الطبعة الثالثة، طهران: فردوس. (بالفارسية)
صالح، صبحي. (1414ق). شرح نهج البلاغة. قم: موسسه دار الهجرة.
طالبيان، منصورة وصيادي نجاد، روح الله واقبالي، عباس. (١٣٩٨). دور الصوت في خلق التصاوير (سورة النازعات أنموذجاً). مجلة البحوث في تفسير القرآن وعلومه. العدد 14. صفحات 191-208. (الفارسية)
عباس، حس. (1998). خصائص الحروف العربية ومعانيها. دمشق: منشورات اتحاد الكُتّاب العرب.
عبد التواب، رمضان. (1995). فصول في فقه اللغة العربية. القاهره: دار الحمامي للطباعة.
غنيمي التفتازاني، أبو الوفاء. (1389ق). ابن عطاء الله السكندري وتصوّفه. القاهره: دار المعارف.
غفوري‌فر، محمد وخرمي، مهدي وشمس آبادي، حسين وگنجعلي، عباس. (١٣٩٥). دراسة الأسلوبية الصوتية في خطب نهج البلاغة. مجلة اللغة والأدب العربي. العدد الخامس عشر. صفحات ١٢٣-١٥٦. (الفارسية)
فتوحي، محمود. (١٣٩١). الأسلوبية: نظريات والمناهج والأساليب. المجلد ١. طهران: نشر سخن. (الفارسية)
فلاح، ابراهيم وشفيع بور، سجاد. (١٣٩٤). تطبيق العلامات الصوتية في النظام الدلالي في القرآن (سورة المرسلات أنموذجاً). مجلة البحوث القرآنية في الأدب. المجلد الثاني. العدد 1. صفحات 41-63. (الفارسية)
مظفري، سودابه، وخرميان، فاطمة. (١٣٩٨). أسلوب الکناية في نهج البلاغة من منظور علم الدلالة (خطبة القاصعة أنموذجاً). مجلة دراسات الأدب الإسلامي. السنة الرابعة. العدد ١٥. صفحات ٧٣-٩٤. (الفارسية)
النفزي الرندي، محمد بن ابراهيم. (1428ق). شرح المواهب العلية في شرح الحکم العطائية. الطبعة الثانية. بيروت: دارالکتب العلمية.
نعمتي، فاروق وخانلري، جواد. (١٤٠٢ش). خصائص علم الأصوات في الرسالة الحادية والثلاثين من نهج البلاغة (دراسة أسلوبية). بحوث نهج البلاغة. العدد ٧٧. صفحات ١٨١-٢٠٢. (بالفارسية)
يارمحمدي، لطف الله. (١٣٦٤ش). مقدمة في علم الأصوات، طهران: نشر دانشگاه. (بالفارسية) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 380 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 227 |
||