پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,261 |
| تعداد مقالات | 10,847 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,203,688 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,928,995 |
تحلیل موانع و چالشهای تعامل فقه امامیه و حقوق موضوعه در نظام حقوقی ایران | ||
| دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/clk.2025.75491.3409 | ||
| نویسندگان | ||
| منصوره ارجمندی فرد* 1؛ علی محمدیان2 | ||
| 1استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،دانشگاه پیام نور ،تهران،ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اگرچه اصل چهارم قانون اساسی، قانونگذار را ملزم به انطباق کلیه قوانین با موازین شرعی نموده است؛ لکن جستار حاضر معتقد است علیرغم پیوند وثیق این دو نظام(فقه امامیه و حقوق موضوعه)، تعامل عملی آنها با موانع و چالشهایی در نظام حقوقی کشور مواجه شده است. روش تحقیق این مطالعه توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از منابع فقهی، حقوقی و اسناد قانونی، پنج چالش عمده را شناسایی و تحلیل کرده است. نخستین چالش، تفاوت در منطق تشریع است؛ بدینمعنا که فقه بر نصوص دینی و اهداف اخروی تکیه دارد، حالآنکه حقوق مدرن بر پایه عرف عقلا بنا شده است. دومین چالش، غلبه فقه فردی بر فقه نهادی است که موجب شده فقه رایج در طراحی نظامهای اجتماعی با دشواری مواجه گردد. مسئله سوم، ناهمگونی معیار مشروعیت است که در فقه بر پایه استظهار فقها از منابع قدسی(عموماً کتاب و سنت) ابتنا شده و در حقوق مدرن بر اراده جمعی استوار گشته است. چهارمین چالش به دشواریهای اجرایی برمیگردد؛ چهاینکه اختلاف برداشتها در رجوع به فقه، ممکن است منجر صدور احکام متعارض و در نتیجه کاهش کارآمدی نظام قضایی گردد. دست آخر تعارض برخی احکام فقهی با استانداردهای حقوق بشر و معاهدات بینالمللی ممکن است معضلاتی را در زمینه تعامل فقه و حقوق ایجاد نماید. یافتههای پژوهش نشان میدهد برای کاهش این چالشها، نیاز به توسعه فقه پویا و نهادی، انعطافپذیری در استنباط احکام و تلفیق عقلانیت با مبانی فقهی احساس میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فقه امامیه؛ حقوق موضوعه؛ تعاملات فقه و حقوق؛ چالشها | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis of Barriers and Challenges in the Interaction Between Imami Jurisprudence and Positive Law in Iran's Legal System | ||
| نویسندگان [English] | ||
| m a1؛ علی محمدیان2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and the Principles of Islamic Law, Payame Noor University, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Jurisprudence and Islamic Law, Bozorgmehr University of Qaenat, Qaen, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Although Article 4 of the Constitution mandates that all laws must comply with Islamic principles, the present study argues that despite the close connection between these two systems (Imami jurisprudence and positive law), their practical interaction has faced obstacles and challenges within the country's legal framework. This research employs a descriptive-analytical method and, by drawing on jurisprudential, legal, and legislative sources, identifies and analyzes five major challenges. The first challenge lies in the differing logics of legislation: while jurisprudence relies on religious texts and otherworldly objectives, modern law is founded on rational customs. The second challenge stems from the dominance of individual-oriented jurisprudence over institutional jurisprudence, which has rendered traditional jurisprudence inadequate for designing social systems. The third issue concerns the incongruity in legitimacy criteria—jurisprudence bases its legitimacy on jurists' interpretations of sacred sources (primarily the Quran and Sunnah), whereas modern law grounds its legitimacy in collective will. The fourth challenge pertains to implementation difficulties, as varying interpretations in referencing jurisprudence may lead to conflicting judicial rulings, thereby reducing the efficiency of the legal system. Finally, the conflict between certain jurisprudential rulings and international human rights standards and treaties may create complications in the interaction between jurisprudence and law. The findings of this study suggest that mitigating these challenges requires the development of dynamic and institutional jurisprudence, flexibility in deriving legal rulings, and the integration of rationality with jurisprudential foundations. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Imami Jurisprudence, Positive Law, Interaction of Jurisprudence and Law, Challenges | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 39 |
||