پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,264 |
| تعداد مقالات | 10,909 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,310,504 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,992,004 |
الگوی مفهومی سواد هوش مصنوعی دانش اموزان؛ یک فراترکیب نظاممند مطالعات | ||
| فناوری و دانش پژوهی در تعلیم و تربیت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/t-edu.2026.76200.1360 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد خسروی طناک* ؛ ریحانه طالبی | ||
| دانشجوی دکتری برنامهریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف مطالعه حاضر، شناسایی مؤلفههای سواد هوش مصنوعی دانشآموزان است. روش بهکاررفته در این پژوهش کیفی و از نوع «فراترکیب» بوده است. گردآوری دادهها به شیوهی اسنادی و با تحلیل منابع علمی مرتبط با موضوع سواد هوش مصنوعی در بازهی زمانی 2020 تا 2025 انجام گرفت. در این راستا، کلیدواژههای مرتبط با ابعاد پژوهش، از جمله «سواد»، «هوش مصنوعی» و «دانشآموزان»، در پایگاههای دادهی بینالمللی مانند اسکوپوس، گوگل اسکولار، پروکوئست، امرالد، الزویر و اشپرینگر مورد جستوجو و بررسی قرار گرفتند. پس از غربالگری 214 منبع اولیه، در نهایت 18 منبع واجد شرایط تحلیل شدند. نتایج فراترکیب نشان داد سه مؤلفهی اصلی سواد هوش مصنوعی شامل دانش پایهی هوش مصنوعی (آشنایی با یادگیری ماشین، شبکههای عصبی، سیر تاریخی هوش مصنوعی، نحوه تفکر الگوریتمی و سواد داده)، دانش کاربرد هوش مصنوعی (استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای جستوجو، ایدهپردازی، تولید تصویر و داستان و ارزیابی دقت و اعتبار محتواهای تولیدشده)، و دانش اخلاقی هوش مصنوعی (رعایت حریم خصوصی و امنیت، عدالت و سوگیری، مسئولیت اخلاقی و اثرات زیستمحیطی هوش مصنوعی) شناسایی و طبقهبندی شدند. یافتهها نشان میدهد توسعهی سواد هوش مصنوعی در دانشآموزان نیازمند رویکردی جامع است که دانش مفهومی، مهارتهای کاربردی و درک اخلاقی از فناوری را بهصورت یک کل منسجم تقویت کند. همچنین نتایج این پژوهش میتواند مبنایی برای طراحی برنامههای درسی، تدوین راهبردهای آموزشی و سیاستگذاریهای آموزشی در جهت ارتقای سواد هوش مصنوعی دانشآموزان فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سواد هوش مصنوعی؛ آموزش هوش مصنوعی؛ دانشآموزان؛ شایستگیهای اخلاقی؛ توسعه برنامه درسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Conceptual Model of Students’ Artificial Intelligence Literacy: A Systematic Meta-Synthesis of Studies | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad khosravi tanak؛ reyhaneh talebi | ||
| PhD candidate of Curriculum Planning, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Birjand, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aimed to identify the components of artificial intelligence (AI) literacy among school students. This research employed a qualitative approach using the meta-synthesis method. Data were collected through a documentary analysis of scientific sources related to AI literacy published between 2020 and 2025. In this regard, keywords associated with the research dimensions “literacy,” “artificial intelligence,” and “students” were searched across international databases including Scopus, Google Scholar, ProQuest, Emerald, Elsevier, and Springer. After screening 214initial sources, 18 studies met the inclusion criteria for analysis. The meta-synthesis results revealed three main components of AI literacy: foundational AI knowledge (familiarity with machine learning, neural networks, the historical development of AI, algorithmic thinking, and data literacy), applied AI knowledge (using AI tools for searching, idea generation, image and story creation, and evaluating the accuracy and credibility of AI-generated content), and ethical AI knowledge (privacy and security, fairness and bias, ethical responsibility, and environmental impacts of AI). The findings indicate that developing AI literacy among students requires a comprehensive approach that integrates conceptual understanding, practical skills, and ethical awareness of technology. Furthermore, the results of this study can provide a foundation for curriculum design, educational strategies, and policy-making aimed at enhancing students’ AI literacy. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Artificial Intelligence Literacy, AI Education, Students, Ethical Competencies, Curriculum Development | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21 |
||