پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,570 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,618 |
روند تاریخی نام نگاری جوین | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 57-74 اصل مقاله (1.82 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2025.72390.2939 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا دارابی* 1؛ مرتضی دانشوری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، ایران بعد از اسلام، دانشکده ادبیات و علوم اجتماعی و دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد مدیریت رسانه، دانشکده صدا و سیما، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| جُوین از سرزمینهای قدیمی خراسان، همراه با پیشینه کهن میباشد، سرزمینی که مشاهیر و مفاخر زیادی را در خود جایداده است. آثار و شواهد متعدد برجایمانده، نشان از اهمیت شهر جوین در دوران باستان دارد. اما اهمیت جُوین در دوران بعد از اسلام و دورههای ایلخانان و تیموریان بسیار درخشانتر است با اینوجود با توجه به کاوشهای اندک باستانشناسی درباره وجه تسمیه، پیشینه استقرار و صورت اصلی نام این شهر، ابهاماتی وجود دارد. مقاله حاضر به مطالعه واژه «جُوین» پرداخته است که هدف اصلی آن مطالعه وجه تسمیه جوین در طول تاریخ میباشد بهگونهای که سیر تاریخی نام جوین مورد واکاوی قرار گرفته است، برای انجام آن، از روشهای تحقیق کتابخانهای، مطالعه اسنادی انجام شده است. براساس متون پرشمارِ برجایمانده از دوران اسلامی، ریشهیابی نام این شهر با کاستیهایی مانند؛ کمتوجهی به سنتهایی شفاهی مردمِ بومی، توجه نکردن به برخی از منابع مهم تاریخی، اهمیت ندادن به کشفیات و کاوشهای باستانشناسی در منطقه، بهگونهای که ویژگیهای تاریخی و جغرافیایی این منطقه مغفول مانده است. باتوجه به یافتههای تحقیق، «جُوین» واژهای کاملاً ایرانی و ریشهای باستانی دارد و وجه تسمیه آن شامل رویکردهای زیر میشود: سرزمینی واقع در دو قسمت جوی آب. نان جُووِین حاصل از غله جو. سرزمینی جلگهای واقعبین دو رشتهکوه. جُوَین برگرفته کُوی و برزن، به معنی سرزمین بخشنده. جُوَین، معرب کَوَیان و یا گَوَیان که بعد از ورود اسلام و رواج زبان عربی؛ با ابدال «گَ» به «جِ» به جُوَین تغییر یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جُوَین؛ گَوَیان؛ کَوَیان؛ وجه تسمیه؛ خراسان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The historical process of naming Jovain | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Darabi1؛ morteza daneshvari2 | ||
| 1PhD student, History of Iran after Islam, Faculty of Literature and Social Sciences, Islamic Azad University, Research Sciences Branch, Tehran, Iran | ||
| 2M.Sc. Media Management, Faculty of Broadcasting, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Jovain is an ancient land with an ancient history, a land that has many famous and honored people. Numerous remains and evidence indicate the importance of the city of Juvin in ancient times. However, the importance of Jovain in the post-Islamic periods and the periods of the Ilkhanids and Timurids is much brighter. However, due to the few archaeological excavations, there are some doubts about the name, the history of its settlement and the original form of the name of this city. The present article studies the word "Jovain", the main purpose of which is to study the name of Jovain in detail throughout history, so that the historical course of the name Jovain has been carefully analyzed. To do this, library research methods, document study and field interviews have been used. Based on numerous texts left from the Islamic era, the etymology of the name of this city has been flawed, such as little attention to the oral traditions of the indigenous people, not considering some important historical texts and sources, little attention to archaeological excavations, and obvious neglect of some historical and geographical features of this land. According to the research findings, "Jovain" is a completely Iranian word with ancient roots, and its etymology includes the following approaches: a land located in two parts of a stream. Jovain bread is made from barley grain. A plain land located between two mountain ranges. Jovain is derived from Kuvi and Barzan, meaning the land of the giver. Jovain, Arabicized as Kavyan or Gavyan, which was changed to Jovain after the arrival of Islam and the spread of the Arabic language by changing "G" to "J". | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Jovain, Guyan, Onomatology, Kavayan, Khorasan | ||
| مراجع | ||
|
ابن حوقل، ابوالقاسم محمد بنحوقل نصیبی. (1938). صورة الارض. ترجمه: جعفر شعار. بیروت: دار صادر. ابن خردادبه. (1371). المسالک و الممالک. ترجمه: سعید خاکرند. انتشارات میراث ملل. استرآبادی، محمدمهدی بن محمد نصیر. (1341). جهانگشای نادری. چاپ عبداللّه انوار (برگرفته از چاپ تبریز 1260). ابناثیر، علی بن محمد. (1364). تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران. نشر علمی. استرآبادی، محمدمهدی بن محمدنصیر. (1354). دره نادره، تاریخ عصر نادرشاه. به اهتمام سیدجعفر شهیدی. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. الشیبانی الجزری، أبوالحسن علی بن أبی الکرم. (1414 ه). ابن الأثیر اللباب فی تهذیب الأنساب. بیروت: الناشر: دار صادر. اصطخری، ابواسحاق ابراهیم. (1340). الممالک و المسالک. ترجمه: ایرج افشار. بنگاه ترجمه و نشر کتاب. اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. (1371). تاریخ اشکانیان. به کوشش نعمت احمدی. انتشارات اطلس. ایوبی، ابوالفداء. (1385). تقویم اابلدان. بیروت: مکتبة الثقافة الدینیة. بلاذری، احمدبن یحیی. (1346). فتوح البلدان. ترجمه: آذرتاش آذرنوش. انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. بیهقی، ابوالقاسم علی بن زید. معروف به ابن فندق. (1361). تاریخ بیهق. به تصحیح احمد بهمنیار. انتشارات فروغی. پاپلییزدی، محمدحسین. (1367). فرهنگ آبادیها و مکانهای مذهبی کشور. بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدسرضوی. پاکزاد، جهانشاه. (1388). تاریخ فکری شهرسازی؛ از فضا تا کاخ. جلد سوم.: انتشارات آرمانشهر. پیرنیا، حسن (مشیرالدوله) و اقبال آشتیانی، عباس. (1395). تاریخ کامل ایران. انتشارت پر. چمنی، کبری و علیزادهعرب، مصطفی (1397). بررسی پیرامون نام جوین در عرصه جغرافیایی تاریخی ایران قدیم. اولین همایش بینالمللی زبان و ادبیات فارسی. همدان. بازیابی در سایت https://civilica.com/doc/777995 حافظ ابرو، عبداللّه بن لطفاللّه. (1381). زبدهالتواریخ. مصحح: کمال حاجسیدجوادی. نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. حموی، شهابالدین عبدالله یاقوت. (1380). معجمالبلدان. مترجم: علینقی منزوی. انتشلرات سازمان میراث فرهنگی کشور. حاجیخلیفه، مصطفی بن عبدالله. (۱۳۷۶). ترجمه تقویمالتواریخ. مصحح: سیدهاشم محدث. نشر احیا کتاب. الحاکم نیشابوری، ابوعبدالله. (1339). تاریخ نیشابور (معروف به الحاکم). مترجم: بهمن کریمی. نشر ابوسینا. خورموجی، محمدجعفر بن محمد علی. (1344). حقایق الاخبارناصرى. جلد دوم. مصحح: حسین خدیو جم. نشر زوار. جوینی، عطاملک بن محمد. (1385). تاریخ جهانگشا. مصحح: محمد قزوینی. انتشارات دنیای کتاب. جامی، عبدالرحمن بن احمد. (1336). نفحاتالانس. مصحح: مهدی توحیدپور. انتشارات سعدی. خواندمیر، غیاثالدین بن همامالدین. (1380). تاریخ حبیب السیر. مصحح: محمد دبیرسیاقی. جلد سوم. نشر خیام. شیروانی، زینالعابدین. (1339). ریاض السیاحه. مصحح: اصغر حامدربانی. نشر کتابفروشی سعدی. دهخدا، علی اکبر. (1310). لغت نامه دهخدا. برگرفته از وبگاه https://icps.ut.ac.ir/fa/dictionary. رابیبنیامین، تطیلی؛ آنتونیو، تنزرو و میکائیل، ممبره. (1394). سه سفرنامه (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه). به کوشش حسن جوادی و ویلمام. فلور. تانتشارات موقوفات دکتر محمود افشار. رشیدالدین فضلالله. (1940). تاریخ مبارک غازانى. مصحح: یان کارل. انتشارات استفن اوستین. دبیر سیاقی، محمد. (1335). سفرنامه ابومعین حمیدالدین ناصر بن خسرو قبادیانی مروزی. انتشارات زوار. راشدمحصل، محمدتقی (1397). دستور زبان فارسی. انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سازمان نقشهبردارای کشور. (1400). اطلس نقشه و اطلاعات مکانی (استان خراسان رضوی). بازیابی در آدرسhttps://www.ncc.gov.ir السمعانی، عبدالکریم بنمحمد بنمنصور التمیمیالسمعانیالمروزی، أبوسعد. (1382 ه، 1962م). الانساب للسمعانی. المحقق: عبد الرحمنبنیحیى المعلمی الیمانی وغیره. الناشر: مجلس دائرة المعارف العثمانیة، حیدرآباد. الطبعة: الأولى. گَفتیخراسانی، قاسم؛ تقدیسی، سیمین و عشقی، اعظم. (1383). جغرافیای منطقه جوین. کارفرما: شهرداری جوین. نقابی، علی اصغر. (1388). کویان، سرزمین کیان، پایگاه عرفان. نشر دانشگاه حکیم سبزواری. ییت، کلنل چالز ادوارد (1365). سفرنامه کنلل ییت به ایران و افغانستان. نشر یزدان. کرمانی، احمد مجدالاسلام. (1356) سفرنامه کلات؛ گوشه ای از تاریخ مشروطیت ایران. باهتمام: محمود خلیل پور. نشر دانشگاه اصفهان. عوفی، سدیدالدین محمد (1361). لبابالالباب. تصحیح سعید نفیسی. تهران: انتشارات فخر رازی. عوفی، محمدبن محمد (1324هجری). لبابالالباب. به کوشش و تصحیح ادوارد براون انگلیسی. لندن: انتشارات دانشگاه کمبریج. غفاری، قاضیاحمدبنمحمد (1341). تاریخ نگارستان. ترجمه: آقا مرتضی مدرس گیلانی. نشر کتاب فروشی حافظ. قزوینی، زکریا محمدبنمحمود. (1343). آثارالبلاد و اخبارالعباد. جهانگیر میرزا قاجار. نشر امیرکبیر. گردیزی، ابوسعید عبدالحی بنضحاک بنمحمود (1347). زین الأخبار. انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. مارکارت، یوزف. (1373). ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی. مترجم: مریم میراحمدی. انتشارات اطلاعات. مرادی نسب، حسین و شمسآبادی، هادی (1401). تاریخ محلی جوین خراسان از گذشته تا حال. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. مفخمپایان، لطفالله. (1339). فرهنگ آبادیهای ایران. نشر امیرکبیر. مولوی، عبدالحمید (1346). آثار تاریخی و رجال جوین (گُویان). نشریه نامه آستان قدس. اردیبهشت و خرداد 1346 شماره 26، 91 - 100. مقدسی، ابوعبدالله محمدبن احمد (1361). أحسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم. مترجم: علینقی منزوی. شرکت مولفان و مترجمان ایران. میرمحمدی، حمیدرضا. (1376). تأثیر فرهنگ اسلامی بر نام آبادیهای کشور. مشکات. شماره 57، 82-95. ناتلخانلری، پرویز. (1386). دستور زبان فارسی. به کوشش عفت مستشارنیا. انتشارات توس. ناصربنخسرو قبادیانی مروزی، ابومعین حمیدالدین. (۱۳۳۵). سفرنامه ناصرخسرو. مترجم: محمد دبیرسیاقی. انتشارات زوار. نجمی، شمسالدین. (1385). خورشید در نامهای جغرافیایی ایران. پژوهشنامه تاریخ. شماره 2. دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد. 1-6. نقابی، علیاصغر (1388). کَوَیان، سرزمین کیان، پایگاه عرفان. سبزوار: نشردانشگاه حکیم سبزواری. نفیسی، سعید. (1342). تاریخ اجتماعی ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان. انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران. ولایتی، سعدالله و توسلی، سعید. (1370). منابع و مسائل آب استان خراسان. انتشارات آستان قدس رضوی.
Chamani, Kobra and Alizadeh-Arab, Mustafa (2018). A study on the name Jovein in the historical geography of ancient Iran. The First International Conference on Persian Language and Literature. Canter, D. (1977), The Psychology Of Place, The Architectural Press, London.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8 |
||