| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,578 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,626 |
بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز و تغییرات آن بر اساس مزارات و گورستانها | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 75-88 اصل مقاله (1.58 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.75292.3005 | ||
| نویسندگان | ||
| منا قربانی* 1؛ سلیمان حیدری2 | ||
| 1کارشناس ارشد ایرانشناسی، بخش تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ایران. | ||
| 2دانشیار بخش تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شهرهای تاریخی ایران، مجموعهای از فضاها و ابنیه شهری هستند که اطراف آنها با دروازهها و اغلب حصار و خندقی محدود میشد. دروازهها و باروها با گسترش شهرها و یا محدود کردن پیرامون آنها میتوانستند در طول زمان جابجا شوند و وسعت شهرها متغیر بود. قبور و قبرستانها همواره در نزد مردم این کشور، جایگاه والایی داشتهاند و به عنوان عنصری ثابت، شناخته شده و نیز بسیار با اهمیت در فضای شهری، موجب خوانایی شهری میشدند، به همین خاطر بهکارگیری آنها در نامگذاری دروازهها، نشانی دادن قبور بر مبنای دروازههای مجاور آنها در متون تاریخی و اسناد دیگری چون کتیبه حک شده بر قبور و تلفیق و انطباق این اطلاعات با دیگر دانستههای تاریخی موجود، موجب شناسایی محدوده بافت تاریخی در دورههای مختلف میشود. بازشناسی محدوده بافت تاریخی شیراز در دورههای مختلف تاریخی، براساس موقعیت مزارات و گورستانها و تطبیق آن با دادههای تاریخی، هدفی است که این پژوهش به روش توصیف تاریخی همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانهای و میدانی به دنبال دستیابی به آن است، چراکه برخی از این قبور باقی ماندهاند و براساس آنها میتوان به درک بهتری از موقعیت دروازهها، گورستانهای تاریخی و در نهایت محدوده بافت تاریخی شیراز رسید. شناخت این محدوده از شهر، خود موجب شناخت و درک بهتر دیگر عناصر آن نیز در دورههای مختلف تاریخی میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بافت تاریخی شیراز در بخش شمال شرقی در برههای از تاریخ و در جنوب شرقی خود، دگرگونیهای اندکی داشته و در سایر نقاط تقریباً در طول تاریخ، ثابت بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بافت تاریخی؛ دروازه؛ شیراز؛ گورستان؛ مزار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Re-identification of the historical district boundaries of Shiraz and its changes based on shrines and cemeteries | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mona ghorbani1؛ soleyman haidari2 | ||
| 1Master's Degree in Iran Studies, Shiraz University, Shiraz, Iran. | ||
| 2Associate Prof.,Department of History, Shiraz University, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The historical cities of Iran are a collection of urban spaces and structures that were delimited by gates, and often a wall and a moat. The gates and ramparts could shift over time with the expansion or contraction of the city's perimeter, resulting in variable city sizes. Graves and cemeteries have always held a high status among the people of this country, and as a permanent, well-known, and highly important element in the urban space, they contributed to the city's legibility. For this reason, their use in naming gates, referencing graves based on their adjacent gates in historical texts, and other documents such as inscriptions carved on the tombs, along with the integration and correlation of this information with other existing historical knowledge, helps identify the historical district's boundaries across different periods. The goal of this research—which employs a library study, field visits, and descriptive-analytical method—is to re-identify the boundaries of the historical district of Shiraz during various historical periods based on the location of mausoleums and cemeteries and their alignment with historical data. This is because some of these graves remain, and based on them, one can reach a better understanding of the location of the gates, historical cemeteries, and ultimately the boundary of Shiraz's historical district. Understanding this boundary of the city, in turn, leads to a better recognition and understanding of its other elements in different historical periods. The research findings indicate that the historical district of Shiraz has undergone few changes in its northeastern sector during a period of history and southeastern sector, while remaining almost constant in other areas throughout history. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Cemetery, Gate, Grave, Historical district, Shiraz | ||
| مراجع | ||
|
ابن بطوطه (1370). سفرنامه ابن بطوطه، ترجمه محمدعلی موحد، ج اول. تهران: سپهر نقش.
ابن بلخی (1384). فارسنامه ابن بلخی، تصحیح گای لسترانج، تهران: اساطیر.
افسر، کرامت الله (1353). تاریخ بافت قدیمی شیراز، تهران: زیبا.
باربارو، جوزافا (1349). سفرنامه ونیزیان در ایران: سفرنامههای ونیزیانی که در زمان اوزون حسن آق قوینلو و اوایل عهد صفوی به ایران آمدهاند، ترجمه منوچهر امیری، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
بروگشن، هنری (1374). در سرزمین آفتاب، ترجمه مجید جلیلوند، چ اول، تهران: نشر مرکز.
بنیادی، ناصر (1376). تحول تاریخی ساختار شهری شیراز و فضاهای شهری آن، آبادی،67-57.
بیضاوی، عبدالله بن عمر (1382). نظام التواریخ، به کوشش میرهاشم محدث، تهران: بنیاد موقوفات دکتر افشار.
عیسیبنجنید شیرازی (1364). تذکره هزار مزار، تصحیح دکتر نورانی وصال، شیراز: کتابخانه احمدی.
حافظ ابرو (1372). زبدة التواریخ، تصحیح سیّد کمال حاج سیّد جوادی، ج اول، تهران: نی.
حسینیفسایی، حسن (1388). فارسنامه ناصری، ج اول و دوم، تهران: امیرکبیر.
خوبنظر، حسن (1380). تاریخ شیراز (از آغاز تا ابتدای سلطنت کریمخان زند، به کوشش دکتر جعفر مؤیدشیرازی، تهران: سخن.
دیلمی، ابوالحسن (1363). سیرت شیخ کبیر ابوعبدالله ابن خفیف شیرازی، ترجمه رکن الدین یحیی بن جنید شیرازی، تصحیح ا. شمیل، به کوشش توفیق سبحانی، تهران: نشر بابک.
رشاد، محمد (1352). خفیف شیرازی عارف بزرگ قرن 4 هجری، تهران: اندیشه.
زرکوبشیرازی، ابوالعباس احمد بن ابیالخیر (1350). شیرازنامه، تصحیح و اهتمام بهمن کریمی، تهران: روشنایی.
سعدی شیرازی (بیتا). قصاید سعدی، تصحیح محمدعلی فروغی (ذکاءالملک)، تهران: دنیای کتاب.
سیاح، حمید (1346). خاطرات حاج سیاح، تصحیح سیفالله گلکار، تهران: امیرکبیر.
عرفان، محمود (1377). جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
فرصتشیرازی، محمد نصیر (1377). آثار عجم، ج اول، تهران: امیرکبیر.
فلاندن، اوژن (1346). سفرنامه اوژن فلاندن به ایران، ترجمه حسیننور صادقی، چ سوم، تهران: اشراقی.
کریمی، بهمن (1327). راهنمای آثار تاریخی شیراز، چ اول، تهران: اقبال.
لیمبرت، جان (1386). شیراز در روزگار حافظ؛ شکوهمندی شهر ایرانی در قرون وسطی، ترجمه همایون صنعتیزاده، شیراز: مؤسسه فرهنگی و پژوهشی دانشنامه فارس.
مستوفی، حمدالله (1336). نزهةالقلوب، تصحیح محمد دبیر سیاقی، تهران: طهوری.
مسکویه الرازی، ابوعلی (1376). تجارب الامم، ترجمه علی نقی منزوی، ج ششم، تهران: توس.
مصطفوی، سید محمدتقی (1343). اقلیم پارس، تهران: انجمن آثار ملی.
معصوم شیرازی، محمد (معصوم علیشاه) (بی تا). طرائق الحقایق، تصحیح محمدجعفر محجوب، ج دوم، تهران: کتابخانه بارانی.
مقدسی، بو عبدالله محمد بن احمد (1361). احسن التقاسیم، ترجمه علینقی منزوی، ج دوم، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.
مهراز، رحمتالله (1348). بزرگان شیراز، تهران: انجمن آثار ملی.
ندیم، مصطفی (1398). جغرافیای تاریخی شیراز در سدههای هفتم و هشتم هجری، تهران: خاموش.
نواب شیرازی، علیاکبر (1371). تذکره دلگشا، تصحیح دکتر منصور رستگار فسایی، شیراز: نوید.
وصاف (1346). تحریر تاریخ وصاف، به قلم عبدالمحمد آیتی، ج اول، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
Bruyn, C. (1752). The Travels of Cornelis Le Brun, Trough Muscovy and Persia, to the East- Indies. London: University of Oxford. Ogilby, J. (1673). Asia the First Part Being An Accurate Description of Persia and Several Provinces There. London: University of Oxford. Thevenot, J. (1686). The Travels of Monsieur de Thevenot to the levant in Three Parts. London : Printed by H. Clark, for H. Faithorne, J. Adamson, C. Skegnes, and T. Newborough. Windt, H. (1891). A Ride to India: Across Persia and Baluchistan. London: Chapman and Hall.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13 |
||