| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,578 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,626 |
مفهوم ایران در تاریخنویسی شرفخان بدلیسی: رهیافتی تاریخی-مفهومی (کُردها در دوران صفویه) | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 105-122 اصل مقاله (1.8 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.75621.3013 | ||
| نویسندگان | ||
| امین داودی* 1؛ قباد منصوربخت2 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شرفنامه بدلیسی، به عنوان یکی از منابع مهم تاریخنگاری محلی ایران، با تمرکز بر تاریخ امرای کُرد، جایگاهی ویژه دارد. این اثر، نخستین منبع تاریخنگاری است که به طور خاص به کردها و پیوندشان با تاریخ ایران میپردازد. بدلیسی، با تجربۀ نظری و عملی در دیوانسالاری ایران دوره صفویه، درکی عینی و تاریخی از مفهوم ایران ارائه میدهد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مفهوم ایران در کتاب شرفنامۀ بدلیسی چیست و چگونه تعریف یا بازنمایی شده است؟ این پژوهش، با استفاده از روش تاریخ مفهومی، نشان میدهد که بدلیسی، فهمی تاریخی از سرزمین، اقوام و مردم ایران داشته و کردها را در چارچوب تاریخ ایران درک و روایت میکند. وی، علیرغم حضور در دربار عثمانی و انتقاد جزئی از صفویان، همواره از منظر درک تاریخی و الزامات ایران سخن گفته و تاریخ امرای کُرد را در نسبت با تاریخ کلان ایران و «پادشاهی متمرکز ایران» روایت کرده است و مفهومی «فراقومی» و «فرامذهبی» از ایران ارئه داده است که در بررسی تاریخِ «مفهوم ایران» حائز اهمیت است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرفنامه بدلیسی؛ مفهوم ایران؛ اکراد ایران؛ صفویه؛ عثمانی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Concept of Iran in the Historiography of Sharaf Khan Badlisi: A Historical-Conceptual Approach (The Kurds in the Safavid Era) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| amin davoodi1؛ ghobad mansourbakht2 | ||
| 1Ph.D. Student in the History of Islamic Iran, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Prof., Department of History, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Sharafnameh by Bidlisi holds a special place as one of the significant sources of local Iranian historiography, focusing on the history of Kurdish emirs. This work is the first historiographical source that specifically addresses the Kurds and their connection to the history of Iran. Bidlisi, with his theoretical and practical experience in the bureaucracy of Safavid Iran, offers an objective and historical understanding of the concept of Iran. The main research question is: What is the concept of Iran in Bidlisi’s Sharafnameh, and how is it defined or represented? This research, employing the method of conceptual history, demonstrates that Bidlisi possessed a historical understanding of the land, ethnic groups, and people of Iran, and he perceives and narrates the Kurds within the framework of Iranian history. Despite his presence at the Ottoman court and minor criticisms of the Safavids, he consistently spoke from the perspective of historical understanding and the requirements of Iran. He narrated the history of the Kurdish emirs in relation to the grand narrative of Iran and the “centralized Iranian monarchy,” presenting a concept of Iran that was “trans-ethnic” and “trans-religious,” which is significant in examining the history of the “concept of Iran.” | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sharafnama by Bidlisi, concept of Iran, Iranian Kurds, Safavids, Ottomans | ||
| مراجع | ||
|
اشرف، احمد. (1398). هویت ایرانی. مترجم: حمید احمدی. نشر نی. اصطخری، ابراهیم بن محمد. (بیتا). مسالک الممالک. دارالمکتبه الحیاه. اصفهانی، حمزه بن حسن. (1346). تاریخ پیامبران و شاهان. مترجم: محمد جعفر شعار. بنیاد فرهنگ و تمدن ایران. امینی هروی، صدرالدین ابراهیم. (1385). فتوحات شاهی. مصحح: محمدرضا نصیری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. بدلیسی، شرفخان بن شمسالدین. (1377). شرفنامه. مصحح: ویلیان مینوف زرنف. نشر اساطیر. بلک، آنتونی (1386). تاریخ اندیشه سیاسی اسلام. مترجم: محمد حسین وقار. نشر اطلاعات. بیرونی، ابوریحان .(1386). آثارالباقیه. مترجم: اکبر دانا سرشت. امیرکبیر. بیرونی، محمد ابن احمد. (1362). التفهیم لاوائل صناعته التنجیم. انتشارات بابک. پورداود، ابراهیم. (1307). یشتها. ج دوم. انتشارات زرتشتیان ایرانی. ترکمان، اسکندربیگ. (1390). عالم آرای عباسی، مصحح: ایرج افشار. نگاه. ثعالبی نیشابوری، عبدالملک بن محمد بن اسماعیل. (1368). تاریخ ثعالبی. مترجم: محمد فضائلی. نشر نقره. جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. ( 1423 ). البیان و التبیین. مکتبه الهلال. جلیلیان، شهرام. (1397). تاریخ تحولات سیاسی ساسانیان. سمت. چارشیلی، اسماعیل حقی اوزن. (1369). تاریخ عثمانی. مترجم: ایرج نوبخت. کیهان. حاتم، غلامعلی؛ قادرینژاد، مهدی؛ آقایی، عبدالله. (1395). معرفی و مطالعۀ نگارههای شرفنامۀ امیر شرفخان بدلیسی (شرفنامۀ بودلیان). نگره، دوره 11، شماره 38، 6-48. حسینی منشی، محمد میرک بن مسعود. (1385). ریاضالفردوس خانی. مصحح: ایرج افشار و فرشته صرافان. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. دریایی، تورج. (1383). شاهنشاهی ساسانی. مصحح: مرتضی ثاقبفر. ققنوس. دینوری، احمد بن داود. (1364). اخبار الطوال. مترجم: محمود مهدوی دامغانی. نی. کوزلک، راینهارت. (1403) تاریخ مفاهیم و مفاهیم بنیادین، نظریه و روش. مترجم: بهنام جوادی. قصیدهسرا. روحیفر، افتخار؛ احمدیزادهشندی، حکیمه؛ شعبانی، رضا. (1401). بازشناسی نامجای ایران بر اساس مسکوکات ضرب شده در دورۀ ساسانیان. مجله پژوهشنامۀ فرهنگ و زبانهای باستانی، دوره 3، شماره 2، 96-73. سعیدی، مدرس؛ زرگرینژاد، غلامحسین. (1395). تطور و تکوین معنایی واژه کُرد در منابع دورۀ اسلامی. مجله تاریخ ایران، دوره 10، شماره 21، 116-91. سیستانی، شاه حسین. (1344). احیاء الملوک. مصحح: منوچهر ستوده. بنگاه ترجمه و نشر کتاب. سیوری، راجر. (1385). ایران عصر صفوی. مترجم: کامبیز عزیزی. مرکز. شاردن، ژان. (1372). سفرنامه شاردن، مترجم: اقبال یغمایی. توس. شاملو، ولیقلیخان. (1400). قصصالخاقانی. مصحح: سید سعید میرمحمد صادق. نگارستان اندیشه. شهبازی، علیرضا شاپور. (1391). ایده ایران: پیدایش امپراتوری ایران. به کوشش ویستا سرخوش. مترجم: کاظم فیروزمند. نشر مرکز. طباطبایی، جواد. (1397). دیباچهای بر نظریه انحطاط در ایران. مینوی خرد. طباطبایی، جواد. (1400). ملاحظات درباره دانشگاه. مینوی خرد. طبری، ابوجعفر محمد به جریر. (1375). تاریخ الرسل و الملوک. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: اساطیر. فردوسی، ابوالقاسم. (1960). شاهنامه، تحت نظر ی.ا.برتلس. چاپ مسکو. فرهوشی، بهرام. (1374). ایرانویج. انتشارات دانشگاه تهران. قتیبه دینوری، ابوعبدالله مسلم. (1986). عیون الاخبار. به کوشش یوسف علی طویل. دارالفکر. لین پول، استانلی ادوارد. (1363). طبقات السلاطین اسلام. مترجم: عباس اقبال آشتیانی. نشر دنیای کتاب. محمدی، ذکرالله؛ فیضی، کیومرث. (1399). تحلیل رویکرد تاریخنگری و تاریخنگاری شرفخان بدلیسی در شرفنامه. تاریخنگری و تاریخنگاری، دوره جدید، شماره 110، 295-269. مستوفی بافقی، محمد مفید. (1385). جامع مفیدی. مصحح: ایرج افشار. اساطیر. مسعودی، علی بن حسین. (1382). مروج الذهب و معادن الجوهر. مترجم: ابوالقاسم پاینده. انتشارات علمی و فرهنگی. مسکویه، ابوعلی رازی. (1377). تجارب الامم. ترجمه علی نقی منزوی. توس مظفری، علیرضا. (1383). رستم و هیرمند. مجله زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه، شماره 220، 118-107. مقدسی، مطهر بن طاهر. (1374). آفرینش و تاریخ. مترجم: محمدرضا شفیعی کدکنی. آگه. مکنزی، دی ان. (1373). فرهنگ کوچک زبان پهلوی. مترجم: مهشید میرفخرائی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. نظامالملک، خواجه. (1355). سیرالملوک. به اهتمام هیوبرک دارک. بنگاه ترجمه و نشر کتاب. نوایی، عبدالحسین. (1368). اسناد و مکاتبات سیاسی ایران. نشر ارغوان. نیلسون فرای، ریچارد. (1363). عصر زرین فرهنگ ایرانی. مترجم: مسعود رجبنیا. نشر سروش. نیولی، گراردو. (1385). آرمان ایران: جستاری در خاستگاه نام ایران. مترجم: سید منصور سید سجادی. نشر اسطوره. هینتس، والتر. (1371). شاه اسماعیل دوم صفوی. مترجم: کیکاوس جهانداری. نشر علمی و فرهنگی. kucukdag, Yusuf, 1995, IIbayezid-yavuz ve kanuni devirlerinde cemali ailesi, Istanbul. https://www.iribnews.ir/007bVX Bibliography-Romanized Espanāqchī Pāshāzādeh, Mohammad ‘Āref ibn Mohammad Sharif; Jafarian, Rasool. (1379 SH/2000 AD). Enqelāb al-Islām bayn al-Khawās wa al-‘Awām [The Islamic Revolution among Elites and Commoners]. Dalil Publications. [In Persian]. Ashraf, Ahmad. (1398 SH/2019 AD). Hoviyat-e Irāni [Iranian Identity]. Translated by: Hamid Ahmadi. Nashr-e Ney. [In Persian]. Eṣṭaḵrī, Ebrāhim ibn Mohammad. (n.d.). Masālek al-Mamālek [Routes of Kingdoms]. Dār al-Maktaba al-Ḥayāt. [In Persian]. Eṣfahānī, Ḥamzeh ibn Ḥasan. (1346 SH/1967 AD). Tārīkh-e Payāmbarān va Shāhān [The History of Prophets and Kings]. Translated by: Mohammad Jafar Sho‘ar. Boniyād-e Farhang va Tamaddon-e Irān. [In Persian]. Amini Haravi, Ṣadr al-Din Ebrāhim. (1385 SH/2006 AD). Fotuhāt-e Shāhi [Royal Conquests]. Edited by: Mohammadreza Nasiri. Anjoman-e Āsār va Mafākhir-e Farhangi. [In Persian]. Bedlisi, Sharafkhan ibn Shams al-Din. (1377 SH/1998 AD). Sharafnāmeh [Sharafnama]. Edited by: Wilyan Minuf Zarnaf. Nashr-e Asātir. [In Persian]. Black, Anthony. (1386 SH/2007 AD). Tārīkh-e Andīsheh-ye Siyasi-ye Eslām [The History of Islamic Political Thought]. Translated by: Mohammad Hossein Vaqār. Nashr-e Ettelā‘āt. [In Persian]. Bīrūnī, Abū Rayḥān. (1386 SH/2007 AD). Āthār al-Bāqiyah [Chronology of Ancient Nations]. Translated by: Akbar Dānasarasht. Amirkabir Publications. [In Persian].
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 43 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 21 |
||