پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,570 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,619 |
تمرکز قدرت و مقاومت محلی در عصر قاجاریه: مطالعه موردی شورش میرهاشم اوزی | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 123-136 اصل مقاله (1.8 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.75928.3019 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدابوالفضل رضوی* ؛ رسول احمدلو | ||
| گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| رابطهی میان دولت مرکزی و قدرتهای محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنشها و مقاومتهایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و بهویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصههای شاخص این برخوردها به شمار میرود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که شورش میرهاشم اوزی در اوایل سلطنت ناصرالدینشاه چه بازتابی از مناسبات دولت مرکزی و نیروهای محلی در جنوب فارس دارد و سازوکارهای مقاومت محلی در برابر سیاستهای تمرکزگرایانهی دولت چگونه شکل گرفت؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر شورش میرهاشم اوزی میکوشد سازوکارهای مقاومت محلی و واکنش دولت مرکزی را تحلیل کند. این مطالعه، بر پایهی اسناد نویافتهی آرشیوی، گزارشهای روزنامهی وقایع اتفاقیه و منابع دستاول تاریخی و با روش تاریخی و رویکرد توصیفی–تحلیلی، علل، روند و پیامدهای شورش را بازسازی میکند. نتایج تحقیق نشان میدهد که شورش میرهاشم اوزی، علاوه بر ایجاد چالشهای امنیتی و اداری در منطقه، الگویی مشخص از تعامل دولت مرکزی با نیروهای محلی ارائه میدهد که شامل ترکیبی از سرکوب، مصالحه و اعطای امتیازات سیاسی–اقتصادی بود. بررسی این رخداد چشمانداز روشنی از فرآیند تمرکز قدرت و مدیریت مقاومت محلی در جنوب ایران در نیمهی نخست سلطنت ناصرالدینشاه فراهم میآورد و اهمیت فهم تعاملات محلی–مرکزی را برای تحلیلهای تاریخی معاصر برجسته میسازد. افزون بر این، مطالعهی حاضر نمونهای از ارزش اسناد دستاول را در بازسازی دقیق تاریخ محلی و ملی ارائه میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاجار؛ لارستان میرهاشم اوزی؛ تمرکز قدرت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Power Centralization and Local Resistance in Qajar Iran: A Case Study of Mir Hashem Ouzi’s Rebellion | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyed Abolfazl razavi؛ rasul ahmadlu | ||
| Department of History, Faculty of Literature, Khwarazmi University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The relationship between the central government and local powers in Qajar-era Iran was consistently marked by tensions and resistance from regional elites and local actors. The province of Fars, particularly its southern districts such as Larestan, due to its strategic location and the complexity of its social and economic structures, was a prominent arena for such interactions. This study focuses on the rebellion of Mir Hashem Owzi during the early years of Naser al-Din Shah’s reign, aiming to analyze the mechanisms of local resistance and the central government’s response. Based on newly discovered archival documents, reports from the newspaper Vaqayeʿ-e Etefaqiyeh, and other primary sources, the study reconstructs the causes, development, and consequences of the rebellion using a descriptive-analytical approach. The findings indicate that the Mir Hashem Owzi rebellion not only posed significant administrative and security challenges in the region but also exemplified a specific pattern of interaction between the central state and local forces, combining suppression, negotiation, and the granting of political and economic concessions. Examining this event provides a clear perspective on the processes of power centralization and local resistance management in southern Iran during the first half of Naser al-Din Shah’s reign, highlighting the importance of understanding central–local interactions in contemporary historical analysis. Furthermore, the study demonstrates the value of first-hand sources for accurately reconstructing both local and national history. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Qajar, central government, Larestan, Mir Hashem Owzi, power centralization | ||
| مراجع | ||
|
بنی عباسیان بستکی، محمداعظم. ( 1339). تاریخ جهانگیریه و بنی عباسیان و بستک. تصحیح عباس انجم افروز. بی جا، بی نا.
خورموجی، محمدجعفر. (1344). تاریخ قاجار ( حقایق الاخبار ناصری ). به کوشش حسین خدیوجم. تهران، زوار.
فسایی، محمد حسن.( 1388). فارسنامه ناصری، تصحیح منصور رستگار فسایی. تهران، امیر کبیر.
کرامتی، محمد امین. ( 1333). تاریخ دلگشای اوز. تهران. چاپ سینا.
لسان الملک سپهر، محمدتقی. ( 1377). ناسخ التواریخ تاریخ قاجاریه ( سلطنت ناصرالدین شاه). به اهتمام جمشید کیانفر. تهران. اساطیر.
مورخ لاری،سید علاء الدین. ( 1371). تاریخ لارستان. تصحیح محمدباقر وثوقی. شیراز. راهگشا.
هدایت، رضاقلی خان. (1380). تاریخ روضه الصفای ناصری ( جلد دهم در سلطنت محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار). تصحیح جمشید کیان فر. تهران. اساطیر.
نسخه های خطی
مرودشتی شیرازی ، محمدجعفربن عبدالله.( 1261ق). تاریخ بهارستان[ نسخه خطی ]. ( شماره 20578). کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
ستاری، علی.( ق1349). دره التواریخ [ نسخه خطی ].
اشکنانی، حبیب الله. ( 1334ق). منتخب التواریخ [ نسخه خطی ].
اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی( ساکما)
ساکما.1269ق. احکام فیروز میرزا نصرت الدوله برای رضا قلی خان سرتیپ فوج عرب( شماره 40590/ 999). سازمان اسناد وکتابخانه ملی ایران، تهران، ایران.
ساکما. 1270ق. حکم طهماسب میرزا مبنی بر معافیت ایل عرب از پرداخت حق آب و علف چری( شماره296،24118 ). سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران ، تهران، ایران.
ساکما. 1270ق. رضایت از خدمات رضاقلیخان سرهنگ فوج عرب و سربازانش در لارستان( شماره 24117/296). سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران.
روزنامه ها
روزنامه وقایع اتفاقیه: پانزدهم جمادی الثانی۱۲۶۷ق. شماره ۱۱.
روزنامه وقایع اتفاقیه: 2 ربیع الاول 1268ق. شماره 47.
روزنامه وقایع اتفاقیه: 24 جمادی الثانی 1268ق. شماره63.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11 |
||