پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,576 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,620 |
عملکرد شرکتهای انگلیسی در اصفهان دوره قاجار (1344-1293 ق./ 1925-1875 م) | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 137-150 اصل مقاله (1.74 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.74447.2989 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر جعفری* 1؛ معصومه چوپانی2 | ||
| 1دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اصفهان پیش از دوره قاجاریه به دلیل قرار گرفتن بر سر راههای تجاری، مورد توجه بازرگانان خارجی بود. پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی، شرکتهای خارجی دفاتر خود را در این شهر افتتاح کردند، اما پس از حملة افغانها و شرایط نابسامانی که برای شهر اصفهان به وجود آمد؛ شرکتهای خارجی یکی پس از دیگری از شهر رفتند و تا زمان به قدرت رسیدن قاجارها، حضور فعالی نداشتند. با به قدرت رسیدن قاجارها و مشخصاً از زمان ناصرالدین شاه، شرکتهای تجاری انگلیسی در ایران و بهویژه شهر اصفهان شروع به فعالیت کردند. این شرکتها در زمینههای مختلفی فعالیت داشتند که بنابر اهمیت، این پژوهش به این موضوع میپردازد؛ لذا سوال اصلی پژوهش این است که: شرکتهای انگلیسی در اصفهان دوره قاجار چه عملکردی داشتند؟ از آنجایی که اصفهان در دوره قاجار همچنان بر سر راههای مهم تجاری قرار داشت، توجه بازرگانان انگلیسی را به خود جلب کرد. آنها با تأسیس دفاتر خود در این شهر، بر سطح تجارت خود در ایران افزودند. همچنین گمان میرود حضور شرکتهای انگلیسی در اصفهان باعث رونق اقتصاد و تجارت در این شهر شده و بازرگانان شهر اصفهان نیز با آنها همکاری داشتهاند. این پژوهش به روش تاریخی در حوزه مطالعات کتابخانهای و اسنادی و نیز با استفاده از روزنامههای دوره قاجار، این موضوع را بررسی و تحلیل نموده است. یافتههای پژوهش ضمن شناسایی شرکتهای انگلیسی فعال در اصفهان دوره قاجار و نوع فعالیتهایشان، پیامدهای عملکرد آنها در اقتصاد و تجارت و اجتماع اصفهان آن دوره را نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصفهان؛ تجارت؛ شرکتهای تجاری انگلیس؛ قاجار | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Activity of British companies in Isfahan during of Qajar period (1875-1925) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ali Akbar Jafari1؛ Masoumeh Choopani2 | ||
| 1Associate Prof., Department of History and Iranian Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran. | ||
| 2M.Sc. History of Iran, University of Isfahan, Isfahan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Prior to the Qajar period, Isfahan’s strategic position along major trade routes made it an attractive destination for foreign merchants. Following its designation as the capital of the Safavid dynasty, a number of foreign trading companies established offices in the city. However, the Afghan invasion and subsequent instability led to the gradual withdrawal of these companies. Their commercial presence remained limited until the establishment of the Qajar dynasty. With the ascent of the Qajars—particularly during the reign of Naser al-Din Shah—British commercial enterprises began operating in various regions of Iran, including Isfahan. These companies engaged in diverse economic activities, the significance of which constitutes the core focus of this research. Accordingly, the central research question is، ص. What roles did British commercial enterprises play in Isfahan during the Qajar era? Given Isfahan’s continued prominence as a nexus of trade during the Qajar period, the city remained of considerable interest to British merchants. By establishing trade offices in Isfahan, they expanded their commercial footprint within Iran. It appears that the presence of British firms contributed to the development of Isfahan’s economy and commercial landscape, and that a degree of collaboration existed between these firms and local Iranian merchants. This study adopts a qualitative methodology based on library research and archival sources, including Qajar-era newspapers. The findings aim to identify the British companies active in Isfahan during this period, examine the nature of their activities, and assess the broader economic, commercial, and social impacts of their presence on the city. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Business, English Trading Companies, Isfahan, Qajar | ||
| مراجع | ||
|
اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ).
سال 1315، کارتن 30، پوشه 18، سند 5. سال1321، کارتن 27، پوشه 11، سند 92. سال 1321، کارتن 28، پوشه 2، سند 4. سال 1327، کارتن 54، پوشه 9، سند 41. سال 1333، کارتن 54، پوشه 16، سند 31. سال 1334، کارتن 3، پوشه 3، سند 13 و 14.
ابوت، کیث ادوارد. (1396). شهرها و تجارت ایران در دورة قاجار. ترجمة سید عبدالحسین رئیس السادات. تهران. امیرکبیر.
اشرف، احمد. (1359). موانع تاریخی رشد سرمایهداری در ایران، ص. دورة قاجاریه. تهران. پیام.
الاصفهانی، محمدمهدی. (1368). نصف جهان فی تعریف اصفهان. به تصحیح منوچهر ستوده. تهران. امیرکبیر.
الهیاری، فریدون. و همکاران. (1393). تاریخ حرف،صنایع و تجارت استان اصفهان از دوران باستان تا انقلاب اسلامی. اصفهان. شهید حسین فهمیده.
اورسل، ارنست. (1382). سفرنامه قفقاز و ایران. ترجمه علی اصغر سعیدی. تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اوکازاکی، شوکو. (1365). قحطی بزرگ سال 1288 در ایران. ترجمة هاشم رجبزاده. مجله آینده، (1، 2 و 3)، 41-28.
اوبن، اوژن. (1362). ایران امروز. ترجمه علیاصغر سعیدی. بیجا. کتاب فروشی زوار.
آدمیت، فریدون. (1360). شورش بر امتیازنامه رژی. تهران. پیام.
بنجامین، س. ج. و.. (1363). ایران و ایرانیان. ترجمة محمدحسین کردبچه. بیجا. جاویدان.
ترابی فارسانی، سهیلا. (1397). تجار، مشروطیت و دولت مدرن. تهران. تاریخ ایران.
تحویلدار، میرزا حسینخان. (1342). جغرافیای اصفهان. به کوشش محمد ستوده. تهران. بینا.
جناب، میر سید علی. شاردن، ژان. (1376). الاصفهان. بیجا. سازمان میراث فرهنگی کشور.
جواهرکلام، علی. (1391). یادداشتهای سفر اصفهان. به کوشش عبدالمهدی رجائی. قم. مجمع ذخائر اسلامی.
خانه مشروطیت اصفهان (نیمقرن بیداری اسلامی). (1389). به کوشش موسی فقیه حقانی. تهران. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر و خانه مشروطیت اصفهان.
رایت، دنیس. (1364). انگلیسیها در میان ایرانیان. ترجمة اسکندر دلدم. تهران. نهال.
رجائی، عبدالمهدی. (1392). تاریخ نساجی اصفهان در دوره قاجار و پهلوی (از نگاه مطبوعات و اسناد). اصفهان. جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.
روزنامه ثریا، سال 1317، شماره 41 و 49.
روزنامه جهاد اکبر، سال 1325، شماره 27.
روزنامه فرهنگ اصفهان، سال 1297، شماره 43.
روزنامه وقایع اتفاقیه، سال 1267، شماره 32.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما)، سال 1307-1338، شناسه 19018/296، 8 صفحه. سال 1302-1303، شناسه 6629/360، 31 صفحه. سال 1329، شناسه 3389/280/97، 25 برگ.
سپهر، عبدالحسین خان. (1368). مرآت الوقایع مظفری و یادداشت ملکالمورخین (جلد 2). به تصحیح و مقدمه عبدالحسین زرینکوب. بیجا. زرین.
سدیدالسلطنه، محمدعلی. (1342). بندرعباس و خلیج فارس (جلد 1 و2). به تصحیح احمد اقتداری. به کوشش علی ستایش. تهران. کتابخانه ابنسینا.
سلیمانی، عارفه. (1400). بررسی سندشناختی اسناد تجاری دوره قاجار؛(مطالعه موردی، ص. اسناد تجارت خارجی تجارتخانه محمد ابراهیم ملک التجار اصفهانی). پایاننامه کارشناسی ارشد. تهران. گروه تاریخ دانشگاه تهران.
سیف، احمد. (1373). اقتصاد ایران در قرن نوزدهم. تهران. چشمه.
شیرانی نقنه، زهرا. (1384). اقتصاد اصفهان در دوره ظلالسلطان. پایاننامه کارشناسی ارشد تاریخ. اصفهان. گروه تاریخ دانشگاه اصفهان.
شیرزادفر، مهرالزمان. (1387). اصفهان در دوره افشار و زند. اصفهان. سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.
صفائی، ابراهیم. (1350). اسناد برگزیده از سپهسالار – ظلالسلطان – دبیرالملک. بیجا. انجمن تاریخ.
عقیلی، سید احمد. (1385). نگرشی بر مشروطیت اصفهان. اصفهان. سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.
عیسوی، چارلز. (1362). تاریخ اقتصادی ایران. ترجمة یعقوب آژند. تهران. گستره.
فلاندن، اوژن. (2536). سفرنامه اوژن فلاندن به ایران. ترجمه حسین نورصادقی. چاپ سوم. بیجا. اشراقی.
فلور، ویلم. (1366). جستارهایی از تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار (جلد 1). ترجمة ابوالقاسم سری. بیجا. توس.
قربانپور دشتکی، خدابخش. (1390). انگلیس و بختیاری (1925-1896 م). تهران. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
کتاب آبی؛ گزارشهای محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس درباره انقلاب مشروطه ایران. (1362). جلد 2. به کوشش احمد بشیری. تهران. نو.
کتاب آبی؛ گزارشهای محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس درباره انقلاب مشروطه ایران. (1363/الف). جلد 1. به کوشش احمد بشیری. چاپ دوم. تهران. نو.
کتاب آبی؛ گزارشهای محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس درباره انقلاب مشروطه ایران. (1363/ب). جلد 3. به کوشش احمد بشیری. تهران. نو.
کدی، نیکی ر. (1358). تحریم تنباکو در ایران، ترجمه شاهرخ قائم مقامی. چاپ دوم. تهران. شرکت سهامی کتابهای جیبی.
کرزن، جرج ن. (1362). ایران و قضیة ایران (جلد 2). ترجمة غ. وحید مازندرانی. چاپ دوم. (بیجا). مرکز انتشارات علمی و فرهنگی.
کشف تلبیس. (1336). برلین. اداره کاوه.
گارثویت، جین راف. (1377). خانهای بختیاری، دولت ایران و انگلیس 1915-1846 م. ترجمة نصرالله صالحی. فصلنامه تاریخ معاصر ایران. (8). 44-7.
گروته، هوگو. (1396). سفرنامه گروته. ترجمة مجید جلیلوند. تهران. مرکز.
گزیدة اسناد سیاسی ایران و عثمانی، ص. دورة قاجار (1370). جلد 3. تهران. دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
لاکهارت، لارنس. (1383). انقراض سلسله صفویه. ترجمه اسماعیل دولتشاهی. چاپ سوم. تهران. انتشارات علمی و فرهنگی.
لیتن، ویلهلم. (1367). ایران از نفوذ مسالمتآمیز تا تحتالحمایگی. ترجمة مریم میراحمدی. تهران. معین.
معتضد، خسرو. (1366). حاج امینالضرب و تاریخ تجارت و سرمایهگذاری صنعتی در ایران. بیجا. جانزاده.
مدنی، سید جلالالدین. (بیتا). تاریخ تحولات سیاسی و روابط خارجی ایران (جلد 1). قم. انتشارات اسلامی.
نجفی، موسی. (1393). اندیشه تحریم و خودباوری. چاپ دوم. تهران. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
نورائی، مرتضی. (1391). قباله کارگزاری اصفهان (1334-1327 ه ق). اصفهان. سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.
نورصادقی، حسین. (1316). اصفهان، تهران. چاپخانه سعادت.
ویشارد، جان. (1363). بیست سال در ایران. ترجمة علی پیرنیا. تهران. نوین.
Walcher, Heidi A. (2008). In the Shadow of the King،. Zill al-Sultan and Isfahan under the Qajar’s. London & New York, I.B. Tauris Tauris in association with the Iran Heritage Foundation. Shahnavaz, Shahbaz (2005), the Opening up of South-West Persia 1880–1914, London & New York, Routledge Curzon. Stebbins, H. Lyman (2016), British Imperialism in Qajar Iran, London & New York, I.B, Tauris & Co. Ltd. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 13 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 17 |
||