پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,269 |
| تعداد مقالات | 10,971 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,454,576 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,129,622 |
واکاوی آستانههای تاریخی شیراز از منظر سیاحان خارجی از آغاز صفویه تا پایان قاجاریه | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 13، شماره دوم، پیاپی 26، بهار و تابستان1404، فروردین 1405، صفحه 151-169 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.73947.2984 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه مختاری1؛ سهند لطفی* 2؛ مهسا شعله2؛ سیدمحمدحسین ذاکری3 | ||
| 1کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، بخش معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| 2دانشیار، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| 3دانشیار، بخش معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به بررسی آستانههای تاریخی شهر شیراز از منظر سیاحان خارجی از آغاز صفویه تا پایان قاجاریه پرداخته است. این تحقیق بهمنظور تحلیل تأثیرات طبیعی و مصنوعی آستانهها در شکلدهی تصورات سیاحان از شیراز، با تکیه بر منابع دستاول مانند سفرنامهها انجام شده است. هدف اصلی، شفافسازی جایگاه آستانهها در ورودیهای شهری و تأثیر آنها بر درک سیاحان از هویت شهری شیراز در چهار دوره تاریخی مهم ایران است. برای دستیابی به این هدف، از روش اسنادی-تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. دادهها از سفرنامههای مختلفی که در دورههای مورد نظر نوشته شدهاند، استخراج و تحلیل شدهاند. از مجموع ۴۲ سفرنامه گردآوریشده، ۲۵ سفرنامه که حاوی اطلاعات مرتبط با آستانهها و ورودیهای شهر شیراز بودند، انتخاب و مورد بررسی دقیق قرار گرفتند. تحلیل محتوای دادهها، با استفاده از نرم افزار Atlas.ti انجام شد. یافتههای پژوهش نشان میدهند که سیاحان در توصیف آستانههای شیراز بر جغرافیای طبیعی اطراف شهر و عناصر مصنوعی که دست بشر ساخته است، توجه ویژهای داشتهاند. جغرافیای طبیعی، بهویژه کوههای اطراف دشت شیراز و پوشش گیاهی و باغهایی که در پیرامون شهر قرار دارند، نقش برجستهای در توصیف منظر شهر ایفا میکنند. در کنار این، عناصر مصنوعی نظیر دروازهها، گنبدها و گورستان های اطراف شهر بهعنوان نمادها و مرزهای ورودی شهر، در ذهن مسافران تصویری خاص و معنادار از شیراز بهوجود میآوردند. این بررسیها همچنین بهوضوح تأثیر تخریبها و تغییرات دروازهها در دورههای بعدی، بهویژه در دوره قاجار، بر منظر شهری و هویت شیراز اشاره میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آستانههای تاریخی؛ شیراز؛ سیاحان خارجی؛ سفرنامهها؛ تحلیل محتوای کیفی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Exploring the Historical Thresholds of Shiraz Through the Eyes of Foreign Travelers from the Beginning of the Safavid Era to the End of the Qajar Period | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fatemeh Mokhtari1؛ Sahand Lotfi2؛ Mahsa Sholeh2؛ Seyed Mohammad Hossein Zakeri3 | ||
| 1M.A.Student, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran | ||
| 2Associate Prof., Department of Urban Planning and Design, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. | ||
| 3Associate Prof., Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| A B S T R A C T This study examines the historical thresholds of Shiraz as perceived by foreign travelers from the beginning of the Safavid era through the end of the Qajar period. By focusing on the natural and built elements that shaped these entrances, the research explores how thresholds influenced the city’s urban identity and symbolic boundaries across the Safavid, Afsharid, Zand, and Qajar dynasties. Utilizing a documentary-analytical method and qualitative content analysis via ATLAS.ti software, 25 travelogues were meticulously selected and analyzed to provide a unique perspective on the city’s spatial evolution and cultural resonance. The findings reveal that travelers’ perceptions were framed by a dynamic interplay between the natural geography—including the encircling mountains, lush vegetation, and peripheral gardens—and man-made structures such as gates, city walls, domes, and cemeteries. These elements functioned not only as physical markers but as evocative gateways to the broader cultural and historical experiences of Shiraz. Furthermore, the research highlights how the gradual destruction and transformation of these thresholds, particularly the significant alterations occurring during the Qajar period, profoundly changed the city’s urban landscape and its historical identity. By comparing accounts across four key historical periods, the study demonstrates that these entrances were vital to the external understanding of Shiraz’s legacy. Ultimately, this analysis enriches our understanding of how historical thresholds acted as both physical and symbolic transitions, reflecting the city’s evolving identity through the eyes of external observers and documenting a sense of loss for its altered state over time. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Historical thresholds, Shiraz, foreign travelers, travelogues, qualitative analysis | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، محمدرضا، هوایی، فاطمه (1398)، بازشناسی دروازههای شهر شیراز؛ نمونه موردی: دوره زندیه، فصلنامه علمی پژوهشهای مرمت و مطالعات معماری ایرانی اسلامی، سال دوم، شماره پنج.
اسماعیلی مهرا حمید، بیگدلی علی، ادریسی مهری (1396)، بررسی اخلاق اجتماعی ایرانیان در سفرنامههای اروپایی (سفرنامههای دوره صفویه و قاجار). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی; ۸ (۲۹) :۷۱-۹۲.
اشترویس، یوهان (1402)، سفرنامۀ یوهان اشترویس، سفرنامه و ماجراهای برده ی هلندی در دورهی شاه سلیمان صفوی، ترجمه ساسان طهماسبی، تهران: انشارات امیرکبیر.
اعطا، علی، اعتصام، ایرج و شاهچراغی، آزاده (1399). جستاری روایتپژوهانه پیرامون باغ ایرانی از نظرگاه متون و سفرنامهها (نمونه موردی: باغهای تهران در دوره قاجار). جامعه شناسی هنر و ادبیات، 12 (1): 247-280.. doi: 10.22059/jsal.2020.78620
افسر، کرامت اله، (1353)،تاریخ بافت قدیمی شیراز، تهران : سلسله انتشارات انجمن اثار ملی .
اکبری، منوچهر و علائی، سعید(1403). بررسی محتوایی سفرنامه های عصر قاجار. متن پژوهی ادبی، 28 (101): 63-86..
doi: 10.22054/ltr.2021.54572.3206
بهرامزاده ، محمد و مسعود دادبخش (1398)، سفرنامه ها و سفرنامه نویسان دوره صفویه، مطالعات ایران شناسی سال 5 زمستان 1398 شماره 15، 1-15.
پولاک، یاکوب ادوارد (۱۳۶۸)، ایران و ایرانیان، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران : انتشارات خوارزمی .
تاجیک، مهرناز، کاشانی جو،خشایار (1399)، طراحی آستانه شهری با رویکرد راهبرد توسعه شهری (نمونه موردی:ورودی شرقی شهریار)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس.
تاورنیه، ژان باتیست (1369)، سفرنامه تاورنیه ،ترجمه ابوتراب نوری، به تصحیح حمید شیرانی، انتشارات کتابخانه سنایی و کتابفروشی تایید اصفهان.
رحیمزاده، پریسا و اهری، زهرا . (1400). دروازه در شهرهای سدههای نخست اسلامی ایران (علمی پژوهشی). مطالعات معماری ایران 9 (17)، 77-96.. doi: 10.22052/9.17.77
شعله، مهسا (۱۳۸۵)، دروازه های قدیم در خاطر جمعی شهر معاصر ریشه یابی رشته های خاطرهای، نشریه هنرهای زیبا، شماره ۲۷، صفحات ۱۷-۲۶.
طایفی، عاطفه (1401)، بازخوانی سیر تحولات ابنیه اصفهان بر اساس نقاشیهای سفرنامه نویسان اروپایی، فردوس هنر، سال 3 تابستان 1401 شماره 9
طباطبایی، جواد (1392)، سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی، انتشارات مینوی خرد.
عایسی،مسعود،حاتمی ناغانی،بهمن،(1395)، تحلیل محتوایی مقالات علمی با استفاده از متن کاوی در مهندسی صنایع، دانشگاه یزد، دانشکده مهندسی صنایع.
عبدی، صلاح الدین ، گلزار، ابوذر و زودرنج، صدیقه (1403). تصویر فرهنگ و تمدن ایرانی در سفرنامه ابودلف. پژوهشنامه تمدن ایرانی، 6(1)، 269-290.doi: 10.22103/jic.2024.23296.1317
عقیلی، سیداحمد، جعفری، علیاکبر و نجفی برزگر، کریم (1397). ارزیابی و تحلیل تاریخی اقدامات اجتماعی و اقتصادی کریمخان زند در شیراز. پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران، 7(شماره اول -پیاپی 13-پاییز و زمستان 97)، 113-128. doi: 10.30473/lhst.2019.5594
فرانکلین، ویلیام (۱۳۵۸)، مشاهدات سفر از بنگال به ایران در سالهای 1786-1787میلادی، ترجمه محسن جاوید، مرکز ایرانی تحقیقات تاریخی.
فلاندن، اوژن (۱۳۵۶)، سفرنامه اوژن فلاندن به ایران، ترجمه حسین نور صادقی، تهران : انتشارات اشراقی .
کرزن، جرج (۱۳۷۳). ایران و قضیه ایران. ج. 2. ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
گروتر، یورگ (1375)، زیبا شناختی در معماری، ترجمه: جهانشاه پاکزاد، عبدالرضا همایون، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
یوشیدا، ماساهارو (۱۳۷۳)، سفرنامه یوشیدا ماساهارو (نخستین فرستاده ژاپن به ایران در دوره قاجار ۹۸- ۱۲۹۷ه.ق)،مترجمان هاشم رجب زاده و ی.نئ ئئ یا، موسسه چاپ و انتشارات استان قدس رضوی.
نیبور، کارستن (۱۳۵۴)، سفرنامه کاستن نیبور،ترجمه پرویز رجبی، انتشارات توکا.
Alexander, J. E. (1827). Travels from India to England in the Years 1825-26. London: Allen. Arnold, A. (1877). Through Persia by Caravan. London: Tinsley. Bosworth, Clifford Edmund. (2007). Historic cities of the Islamic world / edited by C. Edmund Bosworth. Boston : Brill Leiden Bradley-Birt, F. B. (1910). Persia: Through Persia from the Gulf to the Caspian. London: J. B. Millet. Chardin, J. (1735). Voyages Du Chevalier Chardin en Perse, Paris: Aux Depens De La Compagnie. Curzon, G. N. C. (1892). Persia and the Persian Question (Vol. 2). London: Longmans, Green & Company. Figueroa, García de Silva (1667). L' Ambassade de D. Garcias de Silva Figueroa en Perse, traduite de l'espagnol par M. de Wicquefort. Paris: Louis Billaine. Fryer, J. (1698). A New Account of East-India and Persia, London: R. Chiswell. Hedin, S. A. (1925). My Life as an Explorer. New York: Garden City Publishing Company. Mounsey, A. H. (1872). A Journey Through the Caucasus and the Interior of Persia. London: Smith, Elder & Company. Porter, R. K. (1821). Travels in Georgia, Persia, Armenia, Ancient Babylonia During the Years 1817, 1818, 1819, and 1820. London: Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown. Rich, C. J. (1836). Narrative of a Residence in Koordistan, and on the Site of Ancient Nineveh, London: J. Duncan. Stack, E. (1882). Six Months in Persia. London: Putnam. Stalder, L. (2009). Turning Architecture Inside out: Revolving Doors and Other Threshold Devices. Journal of Design History, 22(1), 69–77. Van Gennep, Arnold (1960), The Rites Of Passage, Chicago: University of Chicago Press. Wills, C. J. (1886). Persia as it is, sketches of modern life and character. London: Sampson Low.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18 |
||