پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,289 |
| تعداد مقالات | 11,114 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,990,303 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,523,460 |
ارزیابی کتابخانه ای دیجیتالی منتخب در حوزه علوم اسلامی | ||
| پژوهش های کتابخانه های دیجیتالی و هوشمند | ||
| دوره 12، شماره 3 (پیاپی 46)، آبان 1404، صفحه 59-68 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/mrs.2026.74850.1634 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده نرگس میرزاد1؛ علی شیخ الاسلامی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه قم، قم، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، کارشناس پژوهشی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کتابخانههای دیجیتال اسلامی نقش مهمی در دسترسی به منابع علمی و دینی ایفا میکنند. هدف این پژوهش، ارزیابی تطبیقی هشت کتابخانه دیجیتال اسلامی منتخب (شامل نور، مکتبه النور، بازار قائمیه، مدرسه فقاهت، تبیان، احادیث شیعه، شیعه الکترونیک و شیعه بوک) بر اساس چهار شاخص کلیدی کیفیت و تنوع منابع، بهروزرسانی اطلاعات، جستجو و بازیابی و رابط کاربری است. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک ارزیابی مقایسهای انجام شد. ابزار گردآوری دادهها، چکلیستی محققساخته بود که بر اساس مطالعات معتبر تدوین و روایی و پایایی آن تأیید شد. هشت کتابخانه دیجیتال اسلامی با استفاده از این چکلیست و بر مبنای طیف لیکرت پنج گزینهای ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که عملکرد کتابخانهها در شاخصهای مختلف، متفاوت است. در شاخص کیفیت و تنوع منابع، کتابخانههای «نور» و «مکتبه النور» مشترکاً بالاترین امتیاز را کسب کردند. در شاخص بهروزرسانی اطلاعات، «مکتبه النور» رتبه نخست را به دست آورد. در شاخص جستجو و بازیابی، کتابخانه «تبیان» با کسب بالاترین امتیاز پیشتاز بود ؛ و در شاخص رابط کاربری نیز «تبیان» بالاترین امتیاز را کسب کرد و «بازار قائمیه» در جایگاه دوم قرار گرفت. کتابخانههای «الکترونیک شیعه» و «احادیث شیعه» در اکثر شاخصها پایینترین امتیاز را داشتند. یافتهها نشان میدهد که هیچ کتابخانهای در تمام شاخصها برتری مطلق ندارد. اگرچه برخی کتابخانهها عملکرد مطلوبی دارند، اما شکاف قابلتوجهی در سطح کیفی این کتابخانهها مشاهده میشود. انجام ارزیابیهای منظم و ارتقای قابلیتهای فنی و محتوایی، بهویژه در کتابخانههایی با امتیاز پایینتر، برای بهبود عملکرد کلی ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کتابخانه دیجیتال اسلامی؛ ارزیابی تطبیقی؛ کیفیت منابع؛ جستجو و بازیابی؛ رابط کاربری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Evaluation of selected digital libraries in the field of Islamic sciences | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Seyede Narges Mirzad1؛ Ali Sheykholeslami2 | ||
| 1Ph.D Student, Department of Information Science and Knowledge Studies, University of Qom, Qom, Iran. | ||
| 2Msc, Department of Information Science and Knowledge Studies; Research Expert, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction Islamic digital libraries play a significant role in providing access to scientific and religious resources. The aim of this study is to conduct a comparative evaluation of eight selected Islamic digital libraries (Noor, Maktabat al-Noor, Ghaemieh, Feghahat, Tebyan, Ahadith Shie, Electronic Shie, and Shie Book) based on four key criteria: resource quality and diversity, information updating, search and retrieval, and user interface. Methodology This research was conducted using a survey method and comparative evaluation technique. Data were collected using a researcher-developed checklist based on reputable studies, with its validity and reliability confirmed. Eight Islamic digital libraries were evaluated using this checklist and a five-point Likert scale. Findings The results showed varied performance across the libraries. In the resource quality and diversity criterion, "Noor" and "Maktabat al-Noor" libraries jointly achieved the highest score. For information updating, "Maktabat al-Noor" ranked first. In the search and retrieval criterion, "Tebyan" library was the leader with the highest score. "Tebyan" also scored highest in the user interface criterion, followed by "Ghaemieh". The "Electronic Shie" and "Ahadith Shie" libraries had the lowest scores in most criteria. Discussion and Conclusion The findings indicate that no single library excels in all criteria. While some libraries perform well, there is a significant quality gap among the evaluated libraries. Regular evaluations and enhancement of technical and content capabilities are necessary to improve overall performance, especially for the lower-scoring libraries. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Islamic Digital Library, Comparative Evaluation, Resource Quality, Search and Retrieval, User Interface | ||
| مراجع | ||
|
Al-Khalifa, H. S., & Al-Mansour, N. (2020). Evaluating Islamic digital libraries in the Arab world. Journal of Knowledge Management, 24(7), 1563–1581. https://doi.org/10.1108/JKM-11-2019-0614 Azadi Ahmadabadi, G. (2013). Approaches and models for evaluating digital libraries Library and Information Organization Studies, 24(1), 94–116. (In Persian). Barifah, M., Landoni, M., & Eddakrouri, A. (2020). Evaluating the user experience in a digital library. Proceedings of the Association for Information Science and Technology, 57(1), e280. https://doi.org/10.1002/pra2.280 El Ganadi, A., Aftar, S., Gagliardelli, L., & Ruozzi, F. (2025). Generative AI for Islamic texts: The EMAN framework for mitigating GPT hallucinations. In Proceedings of the 17th International Conference on Agents and Artificial Intelligence (ICAART) (Vol. 3, pp. 1221–1228). Gholami, T. (2024). Evaluation of specialized journals’ websites in the field of information science and knowledge studiesInformation Management Sciences and Techniques, 10(3), 153–172. https://doi.org/10.22091/stim.2024.11239.2152 (In Persian). Głowacka, E. (2021). Assessment of the quality of digital libraries based on the principles of information architecture: Research plan. Digital Library Perspectives, 37(4), 416–428. https://doi.org/10.1108/DLP-10-2020-0104 Jalali Dizaji, M., & Colleagues. (2020). Evaluation of digital libraries of Allameh Tabataba'i University and Tebyan Cultural Institute based on the Zhao and Chu (2013) model Motale'at-e Daneshshenasi [Knowledge Studies], 13(2), 45–65. (In Persian). Karimi, M., & Mousavi Chelak, A. (2024). Evaluation of the information architecture of the Astan Quds Razavi digital library website .Research on Digital and Intelligent Libraries, 11(1, Serial 40), 51–70. https://doi.org/10.30473/mrs.2024.69778.1581 Liu, Z., & Huang, X. (2019). A study on digital library services in the age of big data. Information Processing & Management, 56(3), 102–115. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2019.01.002 Mohammadi, A., & Ebrahimi, S. (2022). Designing an evaluation checklist for Islamic digital libraries. The Journal of Academic Librarianship, 48(2), 102465. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2022.102465 Nasajpour, M. R., Ashrafi-Rizi, H., Soleymani, M. R., Shahrzadi, L., & Hassanzadeh, A. (2014). Evaluation of the quality of the college library websites in Iranian medical universities based on the Stover model. Journal of Education and Health Promotion, 3(1). Norouzi, Y., & Babaei, M. (2020). Application of Web 2.0 technologies in information retrieval: A case study of the Iranian digital libraries portal. Information Management Sciences and Techniques, 5(4), 102–128. https://doi.org/10.22091/stim.2020.4893.1346(In Persian). Rahimi, M., & Hashemi, S. (2021). Evaluation indicators for digital humanities libraries in Iran. Scientometrics, 126(1), 567–589. https://doi.org/10.1007/s11192-020-03746-5 Zhao, Y., & Chu, H. (2013). A comprehensive evaluation model for digital libraries. Journal of Biomedical Informatics, 46(4), 715–725. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2013.02.003 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 72 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 25 |
||