اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات49
تعداد شماره‌ها1,289
تعداد مقالات11,125
تعداد مشاهده مقاله23,011,753
تعداد دریافت فایل اصل مقاله15,546,262
علی اکبری, عارفه, علی اکبری, اسماعیل, طالشی, مصطفی. (1405). نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری در پایداری شهرمشهد با رویکرد ساختاری_کارکردی. فصلنامه علمی زیست فناوری گیاهان زراعی, (), -. doi: 10.30473/psp.2026.74472.2771
عارفه علی اکبری; اسماعیل علی اکبری; مصطفی طالشی. "نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری در پایداری شهرمشهد با رویکرد ساختاری_کارکردی". فصلنامه علمی زیست فناوری گیاهان زراعی, , , 1405, -. doi: 10.30473/psp.2026.74472.2771
علی اکبری, عارفه, علی اکبری, اسماعیل, طالشی, مصطفی. (1405). 'نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری در پایداری شهرمشهد با رویکرد ساختاری_کارکردی', فصلنامه علمی زیست فناوری گیاهان زراعی, (), pp. -. doi: 10.30473/psp.2026.74472.2771
علی اکبری, عارفه, علی اکبری, اسماعیل, طالشی, مصطفی. نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری در پایداری شهرمشهد با رویکرد ساختاری_کارکردی. فصلنامه علمی زیست فناوری گیاهان زراعی, 1405; (): -. doi: 10.30473/psp.2026.74472.2771

نقش آفرینی مجتمع های کلان تجاری در پایداری شهرمشهد با رویکرد ساختاری_کارکردی

برنامه ریزی توسعه کالبدی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 خرداد 1405
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/psp.2026.74472.2771
نویسندگان
عارفه علی اکبری* 1؛ اسماعیل علی اکبری2؛ مصطفی طالشی2
1ندارم
2استاد گروه جغرافیا، دانشگاه پیام ‌نور، تهران، ایران
چکیده
مجتمع‌های کلان تجاری بعنوان یکی از مهمترین عناصری شهری نقش برجسته‌ای در تحقق‌پذیری پایداری در کلان شهرها را برعهده دارند. البته بکارگیری این عناصرشهری نیازمند شناخت ساختاری _کارکردی در نظام توسعه شتابان در کلان شهرهای ایرانی است. کلان شهر مشهد با رشد شتابان در دهه‌های اخیر دچار از هم گسیخته‌ای در نظام کاربری‌های شهری و در پی آن بروز ناپایداری شهری در فضاهای محلی _منطقه‌ای را درپی داشته است. این پژوهش بنا دارد که با رویکرد ساختاری _کارکردی نقش و عملکرد این مجتمع‌های تجاری را در پایداری شهری مورد ارزیابی قرار دهد. تحقیق حاضر از نظر روش‌شناسی توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف، از نوع تحقیق کاربردی است. پس از سازمان‌دهی اطلاعات در مولفه‌های پایداری شهری برای تحلیل یافته‌ها از نرم افزار GIS و SPSS و مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره مارکوس استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که پایداری ساختاری-کارکردی مجتمع‌های تجاری کلانشهر مشهد بر اساس شش بعد کالبدی-فضایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-فراغتی، مدیریتی-سیاسی و زیست‌محیطی بررسی شده است. شاخص ساختاری با میانگین 2.97 نسبت به شاخص کارکردی با میانگین 2.60 وضعیت بهتری دارد، اما بهبود قابل توجهی در بعد کارکردی، به ویژه در زمینه مدیریت انرژی، خدمات و بهره‌برداری بهینه از فضاها ضروری است. علاوه بر این، ابعاد زیست‌محیطی و فرهنگی-فراغتی نیازمند تقویت برای ارتقاء کیفیت زندگی و جذب مشتریان هستند. نتایج رتبه‌بندی با مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره مارکوس نشان داد که مجتمع آرمیتاژ با Fk = 0.825 بیشترین پایداری را دارد. این یافته‌ها تأکید می‌کند که تحقق پایداری جامع مستلزم توجه همزمان به تمام ابعاد ساختاری و کارکردی است.
کلیدواژه‌ها
مجتمع کلان تجاری؛ پایداری شهری؛ رویکرد ساختاری _کارکردی کلان شهر مشهد
عنوان مقاله [English]
The role of large commercial complexes in the sustainability of Mashhad city with a structural-functional approach
نویسندگان [English]
arefeh aliakbari1؛ Esmaeil aliakbari2؛ Mostafa Taleshi2
1no
2Professor, Department of Geography, Payam Noor University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Mega-commercial complexes, as one of the most significant urban elements, play a crucial role in promoting sustainability in metropolitan areas. However, their effective utilization requires a clear understanding of structural–functional dynamics within the context of rapid urban development in Iranian metropolises. Mashhad, as a case in point, has experienced accelerated growth in recent decades, resulting in fragmentation of urban land-use systems and subsequent urban unsustainability across local and regional spaces. This study aims to evaluate the role and performance of these commercial complexes in urban sustainability through a structural–functional approach. Methodologically, the research is descriptive–analytical and applied in purpose. After organizing data into urban sustainability components, GIS, SPSS, and the multi-criteria decision-making MARCOS model were employed for data analysis. Findings reveal that the structural–functional sustainability of Mashhad’s commercial complexes was assessed across six dimensions: physical–spatial, economic, social, cultural–recreational, managerial–political, and environmental. Results indicate that the structural dimension (mean = 2.97) outperforms the functional dimension (mean = 2.60); nevertheless, substantial improvements are required in functional aspects, particularly in energy management, services, and optimal space utilization. Furthermore, the environmental and cultural–recreational dimensions demand strengthening to enhance quality of life and customer attraction. Ranking results using the MARCOS model identified Armitaj Complex (Fk = 0.825) as the most sustainable. These findings highlight that achieving comprehensive sustainability requires simultaneous attention to both structural and functional dimensions.
کلیدواژه‌ها [English]
Large commercial complex, Urban sustainability, Structural-functional approach, Mashhad metropolis
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 9


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب