پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,339 |
| تعداد مقالات | 11,534 |
| تعداد مشاهده مقاله | 25,215,289 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,768,615 |
بررسی تطبیقی- تحلیلی معاد جسمانی ملا صدرا و آقا علی مدرس طهرانی | ||
| دوفصلنامه علمی حکمت صدرایی | ||
| مقاله 5، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 27، اسفند 1404، صفحه 59-70 اصل مقاله (573.78 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/pms.2026.75042.2151 | ||
| نویسندگان | ||
| سارگل گلرخ1؛ شمس الله سراج* 2؛ مجید ضیایی3 | ||
| 1گروه فلسفه دانشگاه ایلام | ||
| 2گروه فلسفه.دانشکده الهیات.دانشگاه ایلام.ایران | ||
| 3گروه فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه ایلام | ||
| چکیده | ||
| مسأله معاد جسمانی در فلسفه اسلامی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مقاله می‌کوشد با روش تحلیلی ـ تطبیقی دیدگاه ملاصدرا و آقاعلی مدرس را درباره معاد جسمانی مقایسه و ارزیابی کند. هر دو حکیم از مبانی حکمت متعالیه بهره برده اند و بر این باورند که اعمال انسان در بدن اخروی او انعکاس می‌یابند، اما در جزئیات و نحوه تحقق معاد جسمانی اختلافاتی دارند. ملاصدرا باور دارد که بدن مادی دنیوی به دلیل زوال و فنا، قابلیت بقا در عالم آخرت را ندارد. از این‌رو، پس از مرگ، نفس با بدن مثالی‌اش محشور می‌شود که تجسم اعمال اوست و از طریق قوه خیال شکل می‌گیرد. در مقابل، حکیم مدرس طهرانی معتقد است که نفس در این دنیا آثار و ویژگی‌هایی را در اجزای بدن مادی خود به ودیعه می‌گذارد. این ودیعه‌ها پس از مرگ به تدریج به سمت شکل‌گیری بدنی کامل در آخرت پیش می‌روند و این بدن کامل با نفس متحد می‌شود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که نظریه ملاصدرا در مسأله معاد جسمانی به‌عنوان یک نظریه جامع، مورد تأیید عقل و نقل است، در حالی‌که دیدگاه حکیم مدرس با وجود نوآوری‌هایش در این مسأله، با نقدهای جدی مواجه است. این مقاله برای نخستین‌بار روشن می‌سازد که آقا علی مدرس، در عین وفاداری به مبانی صدرایی، رویکردی بدیل نسبت به معاد جسمانی ارائه می‌دهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آقا علی مدرس طهرانی؛ معاد جسمانی؛ ملاصدرا؛ نفس؛ بدن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Comparative-Analytical Study of the Bodily Resurrection in Mulla Sadra and Aqa Ali Modarres Tehrani | ||
| نویسندگان [English] | ||
| sargol golrokh1؛ shamsollah seraj2؛ majeed ziaei3 | ||
| 1ph.D student philosophy of ilam university | ||
| 2Associate professor.ilam univercity.iran | ||
| 3department of islamic theolgy and philosophy.ilam university | ||
| چکیده [English] | ||
| The issue of bodily resurrection holds particular importance in Islamic philosophy. This article attempts to compare and evaluate the views of Mulla Sadra and Aqa Ali Modarres on bodily resurrection using an analytical-comparative method. Both philosophers have drawn upon the foundations of Transcendent Theosophy (Hikmat al-Muta‘aliyah) and believe that human actions are reflected in their otherworldly body. However, they differ in the details and the mode of realization of the bodily resurrection. Mulla Sadra believes that the material worldly body lacks the capacity for permanence in the hereafter due to its decay and annihilation. Therefore, after death, the soul is resurrected with its imaginal body (muthul), which is the embodiment of its actions and is formed through the faculty of imagination (quwwat al-khayal). In contrast, Hakim Modarres Tehrani believes that the soul deposits traces and characteristics in the material components of its body in this world. These deposits gradually develop after death towards the formation of a complete body in the hereafter, and this complete body unites with the soul. The findings of this research indicate that Mulla Sadra's theory of bodily resurrection is comprehensive and affirmed by both reason and religious texts, while Hakim Modarres's view, despite its innovations, faces serious critiques. This article demonstrates for the first time that Aqa Ali Modarres, while remaining faithful to Mulla Sadra’s principles, presents an alternative approach to bodily resurrection. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Aqa Ali Modarres Tehrani, Body, Bodily Resurrection, Mulla Sadra, Soul, Imaginal Body (Muthul) | ||
| مراجع | ||
|
آشتیانی، جلال الدین. (1981). شرح حال و آرای فلسفی ملاصدرا [بیوگرافی و شرح آرای فلسفی ملاصدرا] تهران: نهضت زنان مسلم. (به فارسی) ــــــــــ (1379) .مقدمه بر المبدع و المعاد [مقدمه المبداء و المعاد]. قم: دفتر تبلیغات اسلامی. (به فارسی) بدخشان، نعمت الله. (2001). هماهنگی عقل و دین در اثبات معاد جسمانی از نظر صدر المتألهین شیرازی. مجله اندیشه دینی، دانشگاه شیراز، تابستان و پاییز 1380. (به فارسی) حیدرپور، احمد. (2007). معاد جسمانی در قرآن و تبیین آن در فلسفه ابن سینا و صدرالمتألهین. مجله دانش عقلانی، 7: پاییز 1386. حلی، علامه حسن بن داود. (1972). کتاب الرجال. نجف: مطبعات حیدریه. (به زبان عربی) جوادی آملی، عبدالله. (n.d.). سخنرانی های صوتی آثار جوادی آملی (شرح اسفار) قم: مجمع علی حکمت اسلامی. (به فارسی) مدرس زنوزی تهرانی، آقاعلی. (1997). بدایع الحکم. تصحیح احمد واعظی. تهران. (به زبان عربی) ــــــــــ (1999). مجمع مصنفات حکیم موسی آقاعلی مدرس تهرانی، ج 1، ص 138. 2. تهران. (به فارسی) محمدی گیلانی، محمد. (2000). المعاد فی الکتاب و السنه. تهران: انتشارات سایه. (به زبان عربی) عبودیت، عبدالرسول. (2006). درامدی به نظام حکمت صدرائی، ج 1، ص 138. 1. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. (به فارسی) صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1975). المبداء و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران. (به زبان عربی) ـــــــــــ (1982). عرشیه. تصحیح و ترجمه غلامحسین آهنی. تهران: مولا. (به زبان عربی) ــــــــــ (1987 a). تفسیر القرآن الکریم، ج. 2، 3، 4، 7. قم: بیدار. (به زبان عربی) ــــــــــ (1987 ب). شرح اصول کافی، ج. 1، 3. تهران: مؤسسه مطالب و تحقیقات فرهنگی. (فارسی) ــــــــــ (1989). مفاتیح الغیب. تهران: مؤسسه مطالب و تحقیق فرهنگی. (به زبان عربی) ــــــــــ (1989). اسرارالآیات. ترجمه و حاشیه نویسی محمد خواجوی. تهران: مؤسسه مطالب و تحقیق فرهنگی، چاپ اول. (به فارسی) ــــــــــ (1999). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، ج 1، ص 138. 9. قم: مکتبة المصطفوی. (به زبان عربی) ــــــــــ (2002). المبداء و المعاد (2 جلد). تصحیح محمد ذبیحی و جعفر شاه نظری. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا. (به زبان عربی) ــــــــــ (2003). شرح و تعلیقه صدر المتعلیهین بر الهیات الشفاء، ج 1، ص 138. 1. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا. (به زبان عربی) یزدان پناه، یدالله. (2014). مبنی و اصول عرفانی نظری، تالیف سید عطاء انزلی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی. (به فارسی) ــــــــــ (2016). دروس ستونی آثار یزدان پناه (شرح اسفار) [سخنرانی های صوتی درباره آثار یزدان پناه]. قم: مجمع علی حکمت اسلامی. (به فارسی) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 169 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 129 |
||