| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,308 |
| تعداد مقالات | 11,245 |
| تعداد مشاهده مقاله | 23,474,591 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,804,538 |
تحلیل سبکهای تدریس معلمان دوره متوسطه دوم در نمونهای ایرانی: رویکرد دایرهای مبتنی بر نظریه خودتعیینگری | ||
| فناوری و دانش پژوهی در تعلیم و تربیت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/t-edu.2026.76868.1387 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه محمدی* 1؛ حمیدرضا حسن آبادی2؛ مهدی عربزاده2؛ جواد کاوسیان2 | ||
| 1دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بر پایه نظریه خودتعیینگری، سبکهای تدریس نقش محوری در شکلدهی تجربههای یادگیری، انگیزش تحصیلی و تعاملات آموزشی دانشآموزان دارند. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد دایرهای، به تحلیل سبکهای تدریس معلمان دوره متوسطه دوم در نمونهای ایرانی پرداخت. این پژوهش با طرح توصیفی-همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان و دانشآموزان دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود. با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای، ۸۰ معلم و ۸۰۰ دانشآموز انتخاب شدند. دادهها با استفاده از نسخههای معلم و دانشآموز پرسشنامه موقعیتهای مدرسه آلترمن و همکاران گردآوری شد. دادهها با روش مقیاسبندی چندبعدی غیرمتریک و تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شدند. نتایج مقیاسبندی چندبعدی نشان داد که سبکهای تدریس در فضایی دایرهای و دوبعدی، بر اساس دو بعد دستوردهی و حمایت بازنمایی میشوند. هشت زیرسبک شناساییشده عبارت بودند از: هماهنگکننده، مشارکتدهنده، هدایتکننده، شفافساز، مطالبهگر، سلطهجو، رهاکننده و چشمانتظار. نتایج تحلیل چندمتغیری نیز تفاوت معناداری میان خودگزارشی معلمان و ادراک دانشآموزان نشان داد. معلمان بیشتر سبکهای انگیزشبخش را گزارش کردند، در حالی که دانشآموزان سبکهای کنترلکننده و غیرانگیزشبخش، بهویژه سبکهای سلطهجو و چشمانتظار، را بیشتر ادراک کردند. یافتهها از کارآمدی رویکرد دایرهای در تحلیل سبکهای تدریس در نمونهای ایرانی حمایت میکند و بر ضرورت توجه به شکاف ادراکی میان معلمان و دانشآموزان در برنامههای توسعه حرفهای معلمان و بهبود تعاملات کلاسی تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبک تدریس انگیزشبخش؛ سبک تدریس غیرانگیزبخش؛ مقیاسبندی چندبعدی؛ نظریه خود-تعیینگری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analysis of Teaching Styles Among Upper Secondary School Teachers in an Iranian Sample: A Circumplex Approach Based on Self-Determination Theory | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Masoumeh Mohammadi1؛ Hamid Reza Hassan Abadi2؛ Mehdi Arabzadeh2؛ Javad KAvousian2 | ||
| 1PhD student in Educational Psychology, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. | ||
| 2Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Based on Self-Determination Theory, teaching styles play a central role in shaping students’ learning experiences, academic motivation, and educational interactions. This study analyzed teaching styles among upper secondary school teachers in an Iranian sample using a circumplex approach. A descriptive-correlational design was used. The population included upper secondary school teachers and students in Tehran during the 2022–2023 academic year. Through multistage cluster sampling, 80 teachers and 800 students were selected. Data were collected using teacher and student versions of the School Situations Questionnaire by Aelterman et al. Data were analyzed by non-metric multidimensional scaling and multivariate analysis of variance. Multidimensional scaling results indicated that teaching styles were represented in a two-dimensional circumplex space defined by directiveness and support. Eight substyles were identified: attuning, participative, guiding, clarifying, demanding, domineering, abandoning, and awaiting. The multivariate results showed a significant difference between teachers’ self-reports and students’ perceptions. Teachers reported more motivating styles, whereas students perceived more controlling and demotivating styles, particularly domineering and awaiting styles. Findings support the usefulness of the circumplex approach for analyzing teaching styles in an Iranian sample and highlight the need to address the perceptual gap between teachers and students in teacher professional development programs and classroom interaction improvement. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Demotivational Teaching Style, Motivational Teaching Style, Multi-dimensional scaling, Self-Determination Theory | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||