پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,306 |
| تعداد مقالات | 11,279 |
| تعداد مشاهده مقاله | 23,658,494 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 15,907,234 |
بررسی سه فرانقش اندیشگانی، بینافردی و متنی در خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه (با رویکرد نقشگرایی هلیدی) | ||
| دراسات حدیثة فی نهج البلاغة | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: المجلة العلمية البحوثية | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/anb.2026.78202.1495 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی جوانرودی1؛ مهدی محمدی* 2 | ||
| 1أستاذ مشارك، قسم اللغة العربية وآدابها، جامعة بيام نور، طهران، إيران. | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه از برجستهترین خطبههای امام علی (ع) است که دربردارنده مضامین توحیدی، توصیف آفرینش کیهانی، عبرتآموزی از سرانجام پیشینیان، حسرت بر شهادت یاران باوفا و فراخوان به جهاد میباشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از چارچوب نظریه نقشگرای نظاممند مایکل هلیدی، به تحلیل همزمان سه فرانقش اندیشگانی، بینافردی و متنی در این خطبه پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که در فرانقش اندیشگانی، فرایندهای ذهنی با ٪۴۷ و رابطهای با %۲۹ بیشترین بسامد را دارند که بیانگر رویکرد معرفتمحور و تأملی امام (ع) در تبیین ذات الهی و نشانههای قدرت اوست. فرایندهای مادی با ٪۱۸ در بخش عبرتآموزی و فراخوان به جهاد نقش عینیتبخشی ایفا میکنند. در فرانقش بینافردی، وجه خبری مؤکد با ٪۸۶ و قطبیت مثبت با ٪۹۰ غالب است و فاعل در ۷۰ ٪ موارد بهصورت مستتر در فعل ظاهر میشود؛ این امر نشاندهنده جایگاه اقتداری و معرفتی گوینده و تعامل یکسویه اقناعی با مخاطب است. کاربرد وجه پرسشی انکاری (٪۹) در بخشهای حسرت و بیدارگری، و وجه امری در پایان خطبه، به ترتیب القای اندوه و دعوت به اقدام عینی را به همراه دارد. در فرانقش متنی، ارجاع درونمتنی با ٪۸۷.۵ (بهویژه ضمایر)، تکرار واژگانی کلیدی (مانند «الله»، «أَیْنَ»، «جهاد»)، حذف به قرینه (لفظی و معنوی) و پیوندهای افزایشی (واو و فاء با ٪۸۹) مهمترین عوامل انسجام و پیوستگی متن هستند. در مجموع،ضمن تعمیق معرفت توحیدی، ارتباطی مؤثر و چندلایه با مخاطب برقرار کرده و وحدت و انسجام متن را در اوج تنوع موضوعی حفظ نموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرانقش اندیشگانی؛ فرانقش بینافردی؛ فرانقش متنی؛ خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه؛ سبکشناسی گفتمان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| بررسی سه فرانقش اندیشگانی، بینافردی و متنی در خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه (با رویکرد نقشگرایی هلیدی) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| مصطفی جوانرودی1؛ مهدی محمدی2 | ||
| 1دانشیار گروه زیان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2أستاذ مساعد، قسم اللغة والأدب الفارسي، جامعة بيام نور، طهران، إيران. | ||
| چکیده [English] | ||
| خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه از برجستهترین خطبههای امام علی (ع) است که دربردارنده مضامین توحیدی، توصیف آفرینش کیهانی، عبرتآموزی از سرانجام پیشینیان، حسرت بر شهادت یاران باوفا و فراخوان به جهاد میباشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از چارچوب نظریه نقشگرای نظاممند مایکل هلیدی، به تحلیل همزمان سه فرانقش اندیشگانی، بینافردی و متنی در این خطبه پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که در فرانقش اندیشگانی، فرایندهای ذهنی با ٪۴۷ و رابطهای با %۲۹ بیشترین بسامد را دارند که بیانگر رویکرد معرفتمحور و تأملی امام (ع) در تبیین ذات الهی و نشانههای قدرت اوست. فرایندهای مادی با ٪۱۸ در بخش عبرتآموزی و فراخوان به جهاد نقش عینیتبخشی ایفا میکنند. در فرانقش بینافردی، وجه خبری مؤکد با ٪۸۶ و قطبیت مثبت با ٪۹۰ غالب است و فاعل در ۷۰ ٪ موارد بهصورت مستتر در فعل ظاهر میشود؛ این امر نشاندهنده جایگاه اقتداری و معرفتی گوینده و تعامل یکسویه اقناعی با مخاطب است. کاربرد وجه پرسشی انکاری (٪۹) در بخشهای حسرت و بیدارگری، و وجه امری در پایان خطبه، به ترتیب القای اندوه و دعوت به اقدام عینی را به همراه دارد. در فرانقش متنی، ارجاع درونمتنی با ٪۸۷.۵ (بهویژه ضمایر)، تکرار واژگانی کلیدی (مانند «الله»، «أَیْنَ»، «جهاد»)، حذف به قرینه (لفظی و معنوی) و پیوندهای افزایشی (واو و فاء با ٪۸۹) مهمترین عوامل انسجام و پیوستگی متن هستند. در مجموع،ضمن تعمیق معرفت توحیدی، ارتباطی مؤثر و چندلایه با مخاطب برقرار کرده و وحدت و انسجام متن را در اوج تنوع موضوعی حفظ نموده است. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| فرانقش اندیشگانی, فرانقش بینافردی, فرانقش متنی, خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه, سبکشناسی گفتمان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||