پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,307 |
| تعداد مقالات | 11,298 |
| تعداد مشاهده مقاله | 23,739,101 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,031,206 |
حل چالش مطابقت ذهن و عین مبتنی بر سرابیت ماهیت؛ ارتقاء «مطابقت ماهوی» و «حکایت مفهومی» به «تطابق وجودی» در حکمت متعالیه | ||
| دوفصلنامه علمی حکمت صدرایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/pms.2026.76077.2162 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی افشارپور1؛ علی شامیان نهریوسفی* 2 | ||
| 1استادیار گروه کلام، مجتمع آموزش عالی حکمت و مطالعات ادیان، دانشگاه جامعه المصطفی (ص) العالمیه، قم، ایران | ||
| 2دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| پس از طرح اصالتوجود توسط صدرالمتالهین، فیلسوفان اصالت وجودی تقریرهای گوناگونی از اعتباریت ماهیت ارائه کردند اما قول نهایی صدرالمتالهین تقریر ماهیت به عنوان سراب است. برخی از فیلسوفان صدرایی دوران ما معتقدند سرابیت ماهیت با چالشهای جدی مواجه است که یکی از بحثبرانگیزترین آنها تطابق ذهن و عین است چرا که ماهیت و چگونگی بهرهمندی آن از واقعیت نقشی اساسی در تحلیل مطابقت دارد و سرابانگاری آن، پل ارتباطی ذهن و عین را مخدوش میسازد. اینان راه تطابق را منحصر در اتحاد ماهوی (حیث غیرحکایی) یا جنبۀ قیاسی (حیث حکایی) میدانند. مقاله حاضر ضمن اشاره اجمالی به تقریر اصالتوجود به عنوان سرابیت ماهیت و تبیین اجمالی نحوه حیث تقییدی سرابی و تفاوت آن با گونههای دیگر حیث تقییدی، با روش تحلیلی–توصیفی نخست نشان میدهد که هر دو دیدگاه رقیب، بهسبب ابتناء بر بهرهمندی ماهیت از هستی، با مبانی وجودشناختی حکمت متعالیه ناسازگارند و از تبیین سنخیت میان مدرِک و مدرَک با تحفظ بر اصالت وجود بازمیمانند؛ سپس ثابت میکند که فیلسوفِ قائل به سرابیت ماهیت، چالش تطابق ذهن و عین را نیز مبتنی بر احکام وجودی محض و با فرض سرابیت ماهیت حل کرده و تطابق را از معنای اتحاد ماهوی و کیف نفسانی (انحفاظ غیرحکایی) یا مقیس الی الخارج و حاکی و محکی بودن (انحفاظ حکایی)، به معنای تطابق وجودی مراتب شدید و ضعیف و وحدت هویت میان آن دو ارتقاء داده است. برایناساس، هوهویت میان صورت علمی و وجود خارجی از قبیل حمل حقیقت و رقیقت است، نه حمل اولی ذاتی یا شایع صناعی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرابیت ماهیت؛ تطابق ذهن و عین؛ اتحاد ماهوی؛ تطابق وجودی؛ تطابق عوالم؛ حمل حقیقت و رقیقت | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| mirage-like nature of quiddity, mind–reality correspondence, quidditative unity, existential conformity, correspondence of the worlds, predication of real with the delicate | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mojtaba Afsharpour1؛ Ali Shamiannahreyosofi2 | ||
| 1Assistant Professor, Theology Department, Wisdom and Studies of Religions Higher Education Complex, Al-Mustafa International University, Qom, Iran | ||
| 2University qom | ||
| چکیده [English] | ||
| Following Mullā Ṣadrā’s affirmation of the primacy of existence, existentialist philosophers offered various accounts of the mentally posited status of quiddity; yet Ṣadrā’s final position presents quiddity as a mirage. Certain contemporary Ṣadrian thinkers hold that the mirage-like nature of quiddity faces serious challenges, the most controversial being mind–reality correspondence. Since quiddity and its mode of participation in reality are central to analyzing correspondence, treating it as a mirage seems to undermine the bridge between mind and object. They confine correspondence either to quidditative unity (non-representational aspect) or to the comparative aspect (representational aspect). This article briefly presents the primacy of existence as the mirage-like nature of quiddity and clarifies the mirage-like restrictive respect and its distinction from other restrictive respects. Using an analytical-descriptive method, it first shows that both rival views, by presupposing quiddity’s share in being, are incompatible with the ontological foundations of Transcendent Wisdom and fail to explain the homogeneity between cognizer and object while preserving the primacy of existence. It then demonstrates that the philosopher who accepts the mirage-like nature of quiddity resolves the challenge of mind–reality correspondence on purely existential principles. Correspondence is thereby elevated from quidditative unity and psychic quality (non-representational preservation), or from being measured against the external as indicator and indicated (representational preservation), to the existential conformity of intense and weak degrees and the identity of their reality. Accordingly, the identity between the cognitive form and external existence is of the type of the predication of of real with the delicate, not primary essential or common technical predication. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| mirage-like nature of quiddity, mind–reality correspondence, quidditative unity, existential conformity, correspondence of the worlds, predication of real with the delicate | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||