پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,310 |
| تعداد مقالات | 11,334 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,007,434 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,173,298 |
بازنمایی طبیعت، ویژگیهای اقلیمی و جغرافیایی در نامواژهها و جاینامهای مازندرانی: رویکرد صرف شناختی | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی زبانشناسی اجتماعی | ||
| دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 35، شهریور 1405، صفحه 61-87 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/il.2026.77624.1750 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم زارع ماهفروزی1؛ مهناز کربلائی صادق* 2؛ آرزو نجفیان3؛ حیات عامری4 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشته زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه: آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران | ||
| 3دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 4دانشیار، گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران | ||
| چکیده | ||
| نامواژهها و جاینامها در هر زبانی علاوهبر ابزاری برای تسهیل ارتباط، بازتابی از تعاملات میان انسان، ذهن و زیست بوم را به نمایش میگذارند. مسئلۀ پژوهش حاضر چگونگی مفهومسازی عناصر اقلیمی در ذهن گویشوران مازندرانیزبان و چگونگی انعکاس ساختار استعاری و نمادین این واژهها در ذهن آنان است. در این پژوهش پیوند بین واژگانِ زبان و زیستبوم به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرارگرفت. جامعۀ آماری، نامواژهها و جاینامهای موجود در زبان مازندرانی بوده و نمونۀ آماری، تعداد 110 نامواژه و جاینامی است که به روش هدفمند انتخاب شده و حاوی نام گیاهان، اقلیم و عناصر طبیعی و جانوران بودهاند. بخشی از نمونهها برگرفته از کتاب "فرهنگ نامهای مازندرانی" و بخشی دیگر از دادههای میدانیِ جمعآوریشدهِ از گفتار گویشوران زبان مازندرانی شهر ساری است. تحلیل صرفی نمونهها با رویکرد صرفِ شناختی و بر اساس چارچوب نظری هَمَوَند (2011) انجام شده است. تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد که یک الگوی "رقابت چندلایهای در ساخت ترکیبها" دیده میشود که بر این اساس گویشوران مازندرانی برای مفهومسازی عناصر اقلیمی و طبیعی از دو الگوی شناختی متمایز پیروی میکنند. در نامواژهها، الگوی "استعاری-تشبیهی" با غلبۀ قلمرو "مقایسه" و در جاینامها، رویکرد "عینی-ارجاعی" با غلبۀ قلمرو "مکان". | ||
| کلیدواژهها | ||
| "نامواژه"؛ "جاینام"؛ "صرفشناختی"؛ "مقولهبندی"؛ "حوزهبندی"؛ "مفهومسازی" | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Representation of Nature, Climatic and Geographical Features in Mazandarani Anthroponymy and Toponyms: A Cognitive Morphology Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Maryam Zare Mahforouzi1؛ Mahnaz Karbalaei Sadegh2؛ Arezoo Njafian3؛ Hayat Ameri4 | ||
| 1PhD student in Linguistics, Faculty of Languages and Literature, Islamic Azad University (Science and Research Branch), Tehran, Iran. | ||
| 2Assistant Professor of Linguistics at Islamic Azad University, Science and research branch of Tehran | ||
| 3Associate Professor, Department of Linguistics, Payame Noor University, Tehran, Iran | ||
| 4Associate Professor, Department of Linguistics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| In any language, proper names (onyms) and toponyms not only facilitate communication but also reflect the interactions between humans, mind, and environment. This study investigates how climatic elements are conceptualized by Mazandarani speakers and how the metaphorical and symbolic structure of these words is reflected in their cognition. A descriptive-analytical method was used to examine the relationship between lexicon and environment. The statistical population comprised Mazandarani anthroponym and toponyms. The sample included 110 purposefully selected items containing names of plants, climate, natural elements, and animals. Data were drawn from the book Farhang-e Namhā-ye Mazandarāni and field recordings from speakers in Sari. Morphological analysis followed the cognitive morphology framework of Hamawand (2011). The results reveal a pattern of "multi-layered competition in the construction of compounds." Accordingly, Mazandarani speakers employ two distinct cognitive patterns for conceptualizing natural elements: in Anthroponym, the "metaphorical-simile" pattern dominates, characterized by the domain of "comparison"; in toponyms, the "objective-referential" approach prevails, characterized by the domain of "place." | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| "Toponym", " Anthroponym", "Cognitive morphology", "Categorization", "Configuration", "Conceptualization" | ||
| مراجع | ||
|
Ahmadi, B., Zandi, B., Najafian, A., & Roshan, B. (2018). A study of personal naming in Baneh from a socio-onomastic perspective. Studies in Languages and Dialects of Western Iran, 6(22), 1–19. [In Persian]
American Name Society. (n.d.). About onomastics. Retrieved June 19, 2026, from https://www.americannamesociety.org/names
Assadorian, A. (2017). On the systematic classification of Iranian toponyms. In Proceedings of the Conference. (Corpus ID: 133986162)
Cacciafoco, F., & Cavallaro, F. (2023). Place names: Approaches and perspectives in toponymy and toponomastics. Cambridge University Press.
Capra, G. F., Ganga, A., Filzmoser, P., Gaviano, C., & Vacca, S. (2016). Combining place names and scientific knowledge on soil resources through an integrated ethnopedological approach. Catena, 142, 89–101.
Eriksen, B., et al. (2012). Linguistic analysis of weather-related expressions across languages. Journal of Linguistic Geography, 4(2), 45–62.
Hamawand, Z. (2011). Morphology in English: Word formation in cognitive grammar. Continuum (Bloomsbury Publishing).
Hamawand, Z. (2025). Semantics: A cognitive account of linguistic meaning (M. R. Rezavi & M. Mesgar Khosravi, Trans.). Tehran: Agha Publishing House. (Original work published 2016) [In Persian]
Kaimuldinova, K., Laiskhanov, S., Aliaskarov, D., Tobajanov, R., & Nizamatdinova, Z. (2025). Representation of medieval climate fluctuations in Central Asia in the toponymic system: Historical and geographical data. Journal of the Bulgarian Geographical Society, 52, 21–36.
Koptiovskaya-Tem, E., & Nikolaev, A. (2021). Representing temperature concepts in language: Lexical and syntactic perspectives. Cognitive Linguistics Journal, 32(4), 567–590.
Langacker, R. W. (1987). Foundations of cognitive grammar: Vol. 1. Theoretical prerequisites. Stanford University Press.
Langacker, R. W. (2008). Cognitive grammar: A basic introduction. Oxford University Press.
Mansouri, M. (2006). Female names in Elam reflected in Iranian naming practices. In Proceedings of the National Conference on Women and Challenges Ahead (Vol. 2). [In Persian]
Rosch, E., & Mervis, C. B. (1975). Family resemblances: Studies in the internal structure of categories. Cognitive Psychology, 7(4), 573–605.
Talebi-Dastanai, M., & Ghatre, F. (2018). Structural and semantic analysis of adjectives derived from animal names in the Luri Bakhtiari dialect: An eco-linguistic perspective. Language and Linguistics, 14(28), 27–51. [In Persian]
Tameh, M. (2021). Nature-related words and natural phenomena in Iranian toponyms: Usage and historical background. Iranian Studies Journal, 20(40), 233–266. Magiran. [In Persian]
Tent, J., & Blair, D. (2011). Motivations for naming: The development of a toponymic typology for Australian placenames. Names: A Journal of Onomastics, 59(1), 3–14. https://doi.org/10.1179/0027773811Z.00000000043
Ungerer, F., & Schmid, H.-J. (2006). An introduction to cognitive linguistics (2nd ed.). Pearson/Longman.
Ungerer, F., & Schmid, H.-J. (2018). An introduction to cognitive linguistics (J. Mirzabeigi, Trans.). Tehran: Agah Publishing House. (Original work published 1996) [In Persian]
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3 |
||