پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,311 |
| تعداد مقالات | 11,340 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,207,959 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,184,867 |
مكونات الضمان الاجتماعي في الحكم العلوي: تحليل لتعاليم نهج البلاغة مع التركيز على دور الدين | ||
| دراسات حدیثة فی نهج البلاغة | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: المجلة العلمية البحوثية | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/anb.2026.78137.1493 | ||
| نویسنده | ||
| محمدتقی شاکر* | ||
| أستاذ مساعد، قسم الفلسفة وعلم الكلام، معهد الإمام الصادق (عليه السلام) لأبحاث العلوم الإسلامية، قم، إيران | ||
| چکیده | ||
| مع ظهور المقاربات الأمنية الحديثة بعد الحرب الباردة، وتأكيد مدرسة كوبنهاغن على الأبعاد الهوياتية والخطابية للأمن، أصبح تقديم نموذج بومي وديني للأمن الاجتماعي ضرورة ملحة. يهدف البحث الحالي إلى تحليل مكونات الأمن الاجتماعي في نموذج الحوكمة العلوية، وبيان دور الإيمان كمتغير استراتيجي في تحقيقه. أجريت هذه الدراسة باستخدام منهج تحليل المحتوى الكيفي، وبمقاربة وصفية تحليلية، مع التركيز على نهج البلاغة وسائر كلمات الإمام علي(عليه السلام). كما استفيد من المصادر التفسيرية، والبحوث المعاصرة في مجالات الدراسات الأمنية وعلم الاجتماع السياسي، كمصادر مكملة. تظهر النتائج أن الأمن الاجتماعي في النموذج العلوي يتسم بطابع ذاتي المنشأ (داخلي النشأة) وإيماني المركز، ويقوم على أربعة أبعاد رئيسية: البعد الإيماني، حيث يعمل الإيمان كدرع معرفي، ومولد للثقة العامة، وضابط داخلي للسلوك؛ البعد الهوياتي، الذي تكون فيه الأمة الدينية مرجعا للأمن، ويجعل الإخاء الإيماني والتوحيد الثقافي المجتمع قادرا على الصمود في وجه الانقطاعات الهوياتية؛ البعد الثقافي، الذي يؤمن الأمن عن طريق التوعية، ومكافحة البدع، والتثقيف الديني، مما يحقق التمكن المعرفي للأفراد؛ والبعد المشاركي، حيث ترفع المراقبة العامة، والتناصح المتقابل، والثقة العامة، المواطنين من مستهلكين سلبيين للأمن إلى منتجين فاعلين له. في هذا النموذج، ليس الإيمان مجرد اعتقاد فردي، بل متغير استراتيجي وبنيوي، يحول الأمن الاجتماعي من بنية خارجية إملائية إلى ظاهرة مكتفية بذاتها، مستدامة، وبانية للهوية؛ مما يقدم نموذجا بوميا رائدا للحوكمة الأخلاقية التشريكية. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الكلمات المفتاحية: الحوكمة العلوية؛ الأمن الاجتماعي؛ الإيمان؛ نهج البلاغة؛ مدرسة كوبنهاغن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| مؤلفههای امنیت اجتماعی در حکمرانی علوی تحلیلی بر آموزههای نهجالبلاغه با تأکید بر نقش ایمان | ||
| نویسندگان [English] | ||
| محمدتقی شاکر | ||
| استادیار، گروه آموزشی فلسفه و کلام، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام، قم، ایران | ||
| چکیده [English] | ||
| با ظهور رویکردهای نوین امنیتی پس از جنگ سرد و تأکید مکتب کپنهاگ بر ابعاد هویتی و گفتمانی امنیت، تبیین الگویی بومی و دینی برای امنیت اجتماعی ضرورت یافته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مؤلفههای سازنده امنیت اجتماعی در الگوی حکمرانی علوی و تبیین نقش ایمان بهعنوان متغیر راهبردی در تحقق آن انجام شده است. این مطالعه با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی با تمرکز بر نهج البلاغه و سایر کلمات امام علی(علیه السلام) صورت پذیرفته است. همچنین از منابع تفسیری و پژوهشهای معاصر در حوزههای مطالعات امنیتی و جامعهشناسی سیاسی بهعنوان منابع مکمل بهره گرفته شده است. یافتهها نشان میدهد امنیت اجتماعی در الگوی علوی ماهیتی درونزا و ایمانمحور دارد و بر چهار بُعد اصلی استوار است: بُعد ایمانی که در آن ایمان بهعنوان سپر شناختی، تولیدکننده اعتماد عمومی و کنترل درونی عمل میکند؛ بُعد هویتی که در آن امت دینی مرجع امنیت قرار گرفته و اخوت ایمانی و همسطحسازی فرهنگی، جامعه را در برابر گسستهای هویتی تابآور میسازد؛ بُعد فرهنگی که از مسیر آگاهیبخشی، مقابله با بدعت و فرهنگسازی دینی، امنیت را از طریق توانمندسازی شناختی تأمین میکند؛ و بُعد مشارکتی که نظارت همگانی، خیرخواهی متقابل و اعتماد عمومی، شهروندان را از مصرفکنندگان منفعل امنیت به تولیدکنندگان آن ارتقا میدهد. در این الگو، ایمان نه صرفاً یک باور فردی، بلکه متغیر راهبردی و زیرساختی است که امنیت اجتماعی را از سازهای بیرونی و تحمیلی به پدیدهای خودبسنده، پایدار و هویتساز تبدیل میکند و الگویی بومی برای حکمرانی اخلاقمحور و مشارکتگرا ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| حکومت علوی, امنیت اجتماعی, ایمان, نهجالبلاغه, مکتب کپنهاگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||