پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,314 |
| تعداد مقالات | 11,350 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,251,955 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,192,767 |
بررسی انتقادات حکیم سبزواری نسبت به دیدگاه ملّاصدرا پیرامون صحیح بودن یا نبودن اطلاق مفهوم حیات نسبت به گیاهان | ||
| دوفصلنامه علمی حکمت صدرایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/pms.2026.76470.2170 | ||
| نویسنده | ||
| رضا حصاری* | ||
| گروه فلسفه و کلام دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| از جمله مفاهیم و اصطلاحات مهمّ و اساسی که ارتباط تنگاتنگی با بحث نفس در میان مباحث در علم فلسفه دارد، مفهوم «حیات» است. صدرالمتألّهین در ابتدای جلد هشتم کتاب الأسفار الأربعه، مفهوم حیات و آثار مترتّب بر آن را بهگونهای توضیح میدهد که شامل نفس نباتی، نفس حیوانی و نفس انسانی شود، امّا حکیم سبزواری در حاشیۀ انتقادیای که نسبت به این دیدگاه ملّاصدرا وارد نموده است، تلاش نموده که دیدگاه او را با چالش مواجه نموده و ناتمام بودن این رویکرد ملّاصدرا را نشان دهد. در واقع مسئلۀ اصلی این پژوهش تحلیل و بررسی این انتقادات است. سبزواری سه انتقاد نسبت به رویکرد صدرالمتألّهین در اینباره مطرح نموده است. نخستین انتقاد او صحیح نبودن اطلاق مفهوم حیات بر گیاهان است. دیگر انتقادی که او نسبت به رویکرد ملّاصدرا وارده نموده بیفایده بودن تمسّک به حیات ساری در تمام موجودات است. سومین انتقادی که میتوان از حاشیۀ انتقادی حکیم استنباط نمود عدم وجود آثار حیات در جمادات است. نتایج و یافتههای این پژوهش نشان میدهد که هیچیک از این انتقادات درست نیست. این نوشتار با بهرهگیری از روش تحلیلی - تطبیقی سعی نموده است که با بررسی دقیق رویکرد ملّاصدرا نشان دهد که دیدگاه صدرالمتألّهین صحیح بوده و انتقادات حکیم سبزواری ناتمام است و در نتیجه نمیتواند مورد پذیرش و قبول قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| درّاک فعّال؛ گیاه؛ حیات ساری؛ ملّاصدرا؛ حکیم سبزواری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A study of Hakim Sabzevari's criticisms of Mulla Sadra's view on the correctness or incorrectness of applying the concept of life to plants. | ||
| نویسندگان [English] | ||
| reza hesari | ||
| Department of Philosophy and Theology, Faculty of Literature and Humanities, University of Birjand, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Among the fundamental concepts and terms that bear a close relation to the notion of the soul (nafs) in philosophical discussions is the concept of “life” (ḥayāh). At the beginning of the eighth volume of Al-Asfār al-Arba‘a, Ṣadr al-Muta’allihīn (Mullā Ṣadrā) explains the concept of life and its consequent effects in such a way that it encompasses the vegetative soul, the animal soul, and the human soul. However, Ḥakīm Sabzawārī, in his critical marginal notes on this view, challenges Mullā Ṣadrā’s approach and seeks to demonstrate its incompleteness. Sabzawārī raises three main objections to Ṣadr al-Muta’allihīn’s position: First, he rejects the proper applicability of the concept of life to plants. Second, he argues that appealing to an all-pervasive life present in every being is without real value. Third, inferred from his critical remarks, he points to the absence of any effects or manifestations of life in inanimate objects. These three constitute the core of Sabzawārī’s critique of Mullā Ṣadrā’s doctrine concerning life. Employing an analytical-comparative method, the present study undertakes a careful examination of Mullā Ṣadrā’s approach, demonstrating that his account is philosophically sound, whereas Ḥakīm Sabzawārī’s objections are ultimately inconclusive and thus cannot be regarded as acceptable. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Active perception, plant, life of Sari, Mullasedra, Hakim Sabzevari | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||