| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,317 |
| تعداد مقالات | 11,401 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,367,027 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,292,436 |
: امید فعال و مسئولانه: تحلیل آیات ۵۳ و ۵۴ سوره زمر بر اساس روش زمینهبنیاد با تأکید بر کاربردهای تربیتی و روانشناختی | ||
| Quran and Religious Enlightenment | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: The scientific research paper | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/quran.2026.76970.1373 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرحسین رفیع زاده اخویان* 1؛ کمال صحرایی اردکانی2؛ یحیی میرحسینی2 | ||
| 1علوم قرآن و حدیث،دانشگاه میبد،میبد | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران | ||
| چکیده | ||
| آیات ۵۳ و ۵۴ سوره زمر، به امیدواری بندگان به درگاه ربوبی و با یادکرد دو وصف غفور و رحیم، بر بخشش تمام گناهان از سوی خداوند و نومید نشدن از رحمت الهی اشاره دارد. مفسران قرآن کریم و اندیشمندان بویژه علمای اخلاق از زوایای مختلفی بدان نگریستهاند. نوشتار پیشرو، میکوشد با بهرهگیری از روش زمینهبنیاد دستاورد جدیدی درباره این ارائه به دست دهد.زمینه بنیاد به عنوان روشی کیفی، امکان استخراج نظریههای بنیادین از دل دادههای متنی را فراهم میآورد و در مطالعات قرآنی، توانایی تحلیل عمیق پیامها و کشف الگوهای معنایی پنهان را دارد . این تحقیق ، آیات مذکور را در چارچوب سیاق کلی سوره و پیامهای اخلاقی و تربیتی قرآن بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد که مفهوم امید در این آیات چندبُعدی و هدفمند است و نه تنها به معنای انتظار دریافت رحمت الهی، بلکه به عنوان انگیزشی برای بازگشت فعالانه به خدا و اصلاح رفتار فردی مطرح شده است. همچنین، امید با مسئولیت اخلاقی، خودآگاهی معنوی و ضرورت توبه پیوند خورده است. از تحلیل دادهها،مقولهی محوری “امید فعال و مسئولانه” است که از تعامل میان اسراف و یأس (شرایط علّی)، رحمت و هشدار (زمینهای)، خودآگاهی و مسئولیتپذیری (مداخلهگر)، با کنشهای توبه و امید (راهبردها) شکل گرفته و به آمرزش، اصلاح و هدایت (پیامدها) منجر میشود. یافتهها تأکید میکنند که امید در این آیات، ترکیبی از رحمتپذیری الهی، هوشیاری اخلاقی و توازن میان امید و بیم است که میتواند به عنوان چارچوب نظری در مطالعات روانشناسی دینی، معنویتدرمانی و تربیت اخلاقی مورد استفاده قرار گیرد | ||
| کلیدواژهها | ||
| امید؛ آیات 54- 53 سوره زمر؛ گراندد تئوری؛ زمینه بنیاد؛ رحمت الهی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| بررسی مفهوم امید در آیات 54-53 سوره زمر به روش زمینه بنیاد | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amir Hossein Rafizadeh Akhavian1؛ kamal sahraei2؛ yahya mirhoseini2 | ||
| چکیده [English] | ||
| آیات ۵۳ و ۵۴ سوره زمر، به امیدواری بندگان به درگاه ربوبی و با یادکرد دو وصف غفور و رحیم، بر بخشش تمام گناهان از سوی خداوند و نومید نشدن از رحمت الهی اشاره دارد. مفسران قرآن کریم و اندیشمندان بویژه علمای اخلاق از زوایای مختلفی بدان نگریستهاند. نوشتار پیشرو، میکوشد با بهرهگیری از روش زمینهبنیاد دستاورد جدیدی درباره این ارائه به دست دهد.زمینه بنیاد به عنوان روشی کیفی، امکان استخراج نظریههای بنیادین از دل دادههای متنی را فراهم میآورد و در مطالعات قرآنی، توانایی تحلیل عمیق پیامها و کشف الگوهای معنایی پنهان را دارد . این تحقیق ، آیات مذکور را در چارچوب سیاق کلی سوره و پیامهای اخلاقی و تربیتی قرآن بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد که مفهوم امید در این آیات چندبُعدی و هدفمند است و نه تنها به معنای انتظار دریافت رحمت الهی، بلکه به عنوان انگیزشی برای بازگشت فعالانه به خدا و اصلاح رفتار فردی مطرح شده است. همچنین، امید با مسئولیت اخلاقی، خودآگاهی معنوی و ضرورت توبه پیوند خورده است. از تحلیل دادهها،مقولهی محوری “امید فعال و مسئولانه” است که از تعامل میان اسراف و یأس (شرایط علّی)، رحمت و هشدار (زمینهای)، خودآگاهی و مسئولیتپذیری (مداخلهگر)، با کنشهای توبه و امید (راهبردها) شکل گرفته و به آمرزش، اصلاح و هدایت (پیامدها) منجر میشود. یافتهها تأکید میکنند که امید در این آیات، ترکیبی از رحمتپذیری الهی، هوشیاری اخلاقی و توازن میان امید و بیم است که میتواند به عنوان چارچوب نظری در مطالعات روانشناسی دینی، معنویتدرمانی و تربیت اخلاقی مورد استفاده قرار گیرد | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| امید, آیات 54- 53 سوره زمر, گراندد تئوری, زمینه بنیاد, رحمت الهی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||