پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,327 |
| تعداد مقالات | 11,485 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,700,708 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,498,638 |
آثار و احکام حقوقی حق الله و حق الناس در حدود | ||
| دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/clk.2026.78217.3467 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامعلی عنایت مهر* 1؛ ابراهیم یاقوتی2؛ جمشید معصومی3 | ||
| 1دانشجوی رشته فقه و مبانی حقوق و اندیشه امام خمینی (ره) ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| 3دکتر جمشید معصومی، استادیارگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین آثار و احکام حقوقی تفکیک حق‌الله و حق‌الناس در حدود و بررسی نقش این تفکیک در فرایند کیفری انجام شده است. اهمیت موضوع از آنجا ناشی می‌شود که جرایم حدی به دلیل جنبه الهی و در عین حال آثار فردی، در نقطه تلاقی حقوق عمومی و حقوق خصوصی قرار می‌گیرند و هرگونه ابهام در تعیین ماهیت حق می‌تواند به ایجاد تفاوت‌های اساسی در تعقیب، اثبات، گذشت و اجرای مجازات بینجامد. روش تحقیق در این مقاله تحلیلی ـ توصیفی و مبتنی بر مطالعه منابع فقهی و حقوقی است و تلاش شده است با بررسی مبانی نظری، مقررات قانون مجازات اسلامی و رویه عملی، معیارهای مؤثر در تشخیص نوع حق و پیامدهای آن روشن شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حق‌الله و حق‌الناس در حدود نه‌تنها از حیث هدف متفاوت‌اند، بلکه در تمامی مراحل دادرسی آثار متمایزی برجای می‌گذارند. حق‌الله موجب آغاز تعقیب بدون نیاز به شکایت، محدودیت در گذشت و شدت در ادله اثبات می‌شود، در حالی که حق‌الناس نقش فعال‌تری برای بزه‌دیده ایجاد می‌کند و گذشت می‌تواند در توقف تعقیب یا سقوط مجازات مؤثر باشد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که هرچند قانونگذار ایران تلاش کرده است این تفکیک را رعایت کند، اما در مواردی به‌ویژه در جرایم مختلط یا در مرحله اجرای حدود، ابهام در معیارها موجب اختلاف برداشت و دشواری‌های عملی شده است و نیاز به بازنگری و تقویت شفافیت حقوقی احساس می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حق‌الله؛ حق‌الناس؛ حدود؛ دادرسی کیفری؛ توبه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Legal Effects and Rulings of Haqqullah and Haqqulnas in Hadd Crimes | ||
| نویسندگان [English] | ||
| gholamali enayatmehr1؛ Ebrahim Yaghouti2؛ Jamshid Masoumi3 | ||
| 1student of Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, CT.C. Branch , Islamic Azad University, Tehran, Iran. (corresponding author) | ||
| 3Assistant Professor, Department of Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, CT.C. Branch , Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aims to explain the legal effects and rulings arising from the distinction between Haqqullah and Haqqulnas in Hadd crimes and to examine the role of this distinction within the criminal process. The significance of the topic lies in the fact that Hadd crimes, due to their divine nature while simultaneously generating individual consequences, are situated at the intersection of public and private rights. Any ambiguity in determining the nature of the right may therefore lead to fundamental differences in prosecution, evidentiary requirements, pardon, and the execution of punishment. The research method employed is analytical–descriptive and based on the study of jurisprudential and legal sources. By examining theoretical foundations, provisions of the Islamic Penal Code, and practical approaches, the study seeks to clarify the criteria for distinguishing these rights and the implications of each. The findings indicate that Haqqullah and Haqqulnas differ not only in purpose but also produce distinct effects throughout all stages of criminal proceedings. Haqqullah triggers prosecution without the need for a complaint, restricts the impact of pardon, and requires stricter evidentiary standards, whereas Haqqulnas affords the victim a more active role, and pardon may halt prosecution or eliminate punishment. The results reveal that although the Iranian legislature has attempted to observe this distinction, ambiguities—particularly in mixed offenses or at the stage of enforcing Hadd punishments—have led to divergent interpretations and practical challenges, highlighting the need for greater legal clarity and legislative refinement. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Haqqullah, Haqqulnas, Hadd crimes, criminal procedure, repentance | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||