پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,327 |
| تعداد مقالات | 11,494 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,780,384 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,538,199 |
بررسی همراستایی فاصله ژئوپلیتیک و تحریم‌ها بر ارزش تجارت دوجانبه ایران با شرکای تجاری | ||
| پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی | ||
| دوره 16، شماره 64، مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/egdr.2026.79409.7162 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا دانائی1؛ محمدمهدی برقی اسگویی* 2؛ سکینه سجودی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده پردیس بین المللی ارس ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2استاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، | ||
| 3دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی همراستایی فاصله ژئوپلیتیک و تحریم‌های اقتصادی بر ارزش تجارت دوجانبه ایران با ۱۵ شریک تجاری اصلی طی دوره ۲۰۱۵-۲۰۲۳ انجام شده است. دامنه پژوهش شامل برآورد اثر کلی فاصله ژئوپلیتیک، تشدید آن پس از جنگ اوکراین (۲۰۲۲)، تفکیک اثر تحریم از فاصله ژئوپلیتیک و تشخیص گرایش تجاری ایران به بلوک شرق است. نتایج حاکی از آن است که فاصله ژئوپلیتیک اثر منفی و معنادار بر تجارت دارد (ضریب ۰/۲۱۰- در سطح ۱۰٪) و افزایش یک واحدی آن به‌طور متوسط ۱۹٪ کاهش تجارت را به همراه دارد. اثر تشدیدشونده IPD پس از ۲۰۲۲ با ضریب تعاملی ۰/۱۱۰- در سطح ۱٪ تأیید شد که نشان‌دهنده تشدید حدود ۴/۱۰ درصدی اثر منفی فاصله ژئوپلیتیک پس از جنگ اوکراین است. اثر مستقیم تحریم‌ها به دلیل هم‌خطی با اثرات ثابت سال قابل شناسایی نبود (ضریب مثبت ۰/۲۱۴)، اما تعامل تحریم و IPD منفی و معنادار است (۰/۱۶۸- در سطح ۵٪) که نشان‌دهنده نقش تشدیدکنندگی تحریم‌ها بر موانع ژئوپلیتیکی است. در تحلیل ناهمگنی بلوکی، اثر منفی فاصله ژئوپلیتیک در بلوک شرق (۰/۱۰۸-) به‌مراتب ضعیف‌تر از بلوک غرب (۰/۲۰۸-) است که گرایش ساختاری ایران به شرق را تأیید می‌کند. حذف چین و روسیه از نمونه، ضریب فاصله ژئوپلیتیک را به ۰/۰۱۰ بی‌معنا کاهش می‌دهد که نشان‌دهنده تمرکز اثر فاصله ژئوپلیتیک بر این دو شریک اصلی شرقی است. فاصله ژئوپلیتیک مانعی معنادار و فزاینده بر تجارت ایران است که پس از ۲۰۲۲ تشدید شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حداقل فاصله ژئوپلیتیک؛ مدل جاذبه؛ PPML؛ تحریم‌های اقتصادی؛ تجارت دوجانبه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examining the alignment of geopolitical distance and sanctions on the value of Iran's bilateral trade with trading partners | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Reza danaie1؛ Mohammad Mahdi Barghi Osgouei2؛ Sakineh Sojoodi3 | ||
| 1PhD student in Economic, Aras international campus, University of Tabriz, Tabriz, Iran | ||
| 2Professor, Faculty of Economic and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran | ||
| 3Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran, | ||
| چکیده [English] | ||
| This empirical study investigates the interplay between geopolitical distance (IPD) and economic sanctions on Iran's bilateral trade with 15 major partners over 2015-2023. It estimates IPD's overall effect, its intensification after the 2022 Ukraine war, isolates sanction impacts, and assesses Iran's trade orientation toward the Eastern bloc. Results confirm IPD significantly reduces trade, with a coefficient of -0.210 (10% level), translating to a 19% average decrease per unit increase. The post-2022 period shows exacerbated negative effects via an interaction coefficient of -0.110 (1% level), indicating a 10.4% amplification of IPD's adverse impact. While the direct sanction effect is unidentified due to collinearity with year-fixed effects (+0.214), its interaction with IPD is significantly negative (-0.168 at 5%), demonstrating that sanctions critically amplify geopolitical trade barriers. Block heterogeneity analysis reveals IPD's negative impact is substantially weaker in the Eastern bloc (-0.108) than in the Western bloc (-0.208), statistically confirming Iran's structural pivot toward Eastern markets. Crucially, excluding China and Russia reduces the IPD coefficient to an insignificant -0.010, suggesting observed geopolitical friction concentrates on these two principal Eastern partners. Overall, empirical evidence establishes IPD as a significant, persistent, and growing impediment to Iran's trade. Its influence markedly intensified after the Ukraine conflict, with sanctions acting as a multiplier. Nevertheless, Iran's distinct trade resilience with the Eastern bloc, particularly China and Russia, underscores a strategic reorientation partially mitigating these constraints, highlighting asymmetric effects of global political fractures on trade flows. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Minimum geopolitical distance, gravity model, PPML, economic sanctions, bilateral trade | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||