پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,332 |
| تعداد مقالات | 11,488 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,853,533 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,627,025 |
بررسی تنوع گونه‌ای ماهیان و تغییرات فصلی-مکانی ماهیان رودخانه خرسان با بهره‌گیری از شاخص‌های اکولوژیکی | ||
| فصلنامه علمی زیست شناسی جانوری تجربی | ||
| دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 55، اسفند 1404، صفحه 49-61 اصل مقاله (1.5 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/eab.2026.77440.2030 | ||
| نویسندگان | ||
| بهزاد رهنما* ؛ نرگس عالیشاه؛ حسن نصراله زاده ساروی؛ عیسی حاجی رادکوچک؛ حسن فضلی؛ متین شکوری؛ رحیمه رحمتی | ||
| گروه اکولوژی، پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، تنوع زیستی و ساختار اکولوژیکی جوامع ماهیان در رودخانه خرسان (جنوب‌غرب ایران) طی سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ به‌صورت فصلی بررسی شد. در مجموع ۷۵۵ قطعه ماهی متعلق به ۱۵ گونه و پنج خانواده شناسایی شد که خانواده Cyprinidae با نُه گونه بیش‌ترین غنای گونه‌ای را داشت. به‌منظور ارزیابی وضعیت اکولوژیکی، شاخص‌های شانون–وینر، سیمپسون، مارگالف، برگر–پارکر، فیشر آلفا و یکنواختی محاسبه شدند. بیش‌ترین مقدار شاخص شانون در ایستگاه‌های ۳ (41/2) و ۴ (39/2) و کم‌ترین مقدار در ایستگاه ۲ (75/1) مشاهده شد. شاخص سیمپسون نیز در ایستگاه‌های ۳ (887/0) و ۴ (887/0) بیش‌ترین مقدار را نشان داد که بیانگر تنوع بالاتر و سلطه کم‌تر گونه‌های غالب است. تحلیل فصلی شاخص‌ها نشان داد که تنوع زیستی و غنای گونه‌ای در فصول بهار و تابستان (با غنای گونه‌ای= 15) به‌طور مشخصی بیش‌تر از پاییز و زمستان بود. نتایج تحلیل خوشه‌ای نیز شباهت ساختار گونه‌ای بین ایستگاه‌های ۳ و ۴ را تأیید کرد. یافته‌های مطالعه حاضر نشان داد که رودخانه خرسان از تنوع گونه‌ای ماهیان مناسبی برخوردار است که با بیش‌ترین مقادیر شاخص‌های تنوع زیستی در بخش‌های مرکزی (ایستگاه‌های ۳ و ۴) و در فصول بهار و تابستان، همراه با حضور گونه‌های کلیدی نظیر گونه Glyptothorax silviae، Squalius lepidus و Squalius cephalus قابل توجیه میباشد. نتایج این مطالعه می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی مربوط به حفاظت زیستگاه‌ها و تنظیم بهره‌برداری از منابع آبزی در رودخانه خرسان مورداستفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تنوع زیستی؛ رودخانه خرسان؛ شاخص شانون؛ ماهیان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of Fish Diversity and Seasonal-Spatial Changes in Fish Communities of the Kharasan River Using Ecological Indices | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Behzad Rahnama؛ Narges Alishah؛ Hasan Nasrollahzadeh Saravi؛ Eisa Hajiradkouchak؛ Hasan Fazli؛ Matin Shakoori؛ Rahimeh Rahmati | ||
| Department of Ecology, Caspian Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute (IFSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Sari, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| In this study, the biodiversity and ecological structure of fish communities in the Khersan River (southwest of Iran) were investigated seasonally during 1402-1403. A total of 755 fish belonging to 15 species and 5 families were identified, with the Cyprinidae family having the highest species richness with 9 species. In order to evaluate the ecological status, Shannon-Wiener, Simpson, Margalef, Berger-Parker, Fisher alpha and evenness indices were calculated. The highest Shannon index was observed at stations 3 (2.41) and 4 (2.39) and the lowest at station 2 (1.75). The Simpson index also showed the highest value at stations 3 (0.887) and 4 (0.887), indicating higher diversity and lower dominance of dominant species. Seasonal analysis of the indices showed that biodiversity and Taxa Richnesswere higher in spring and summer (with taxa index= 15) than in autumn and winter. The results of cluster analysis also confirmed the similarity of species structure between stations 3 and 4. The findings of the present study showed that the Khersan River has a relatively good fish species diversity, which can be justified by the highest values of biodiversity indices in the central parts (stations 3 and 4) and in the spring and summer seasons, along with the presence of key species such as Glyptothorax silviae, Squalius lepidus and Squalius cephalus. However, this biodiversity may be affected by natural and anthropogenic factors. The results of this study can be used in management decisions related to habitat protection and regulation of aquatic resource exploitation in the Khersan River. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Biodiversity, Fish, Khersan river, Shannon Index | ||
| مراجع | ||
|
Bagenal, T. (Ed.). (1978). Methods for assessment of fish production in fresh waters (3rd ed.). Blackwell Scientific Publications.
Berg, L. S. (1949). Freshwater fishes of the U.S.S.R. and adjacent countries. Academy of Sciences of the USSR.
Clarke, K. R., & Warwick, R. M. (1994). Change in marine communities: An approach to statistical analysis and interpretation (2nd ed.). Plymouth Marine Laboratory.
Fisher, R. A., Corbet, A. S., & Williams, C. B. (1943). The relation between the number of species and the number of individuals in a random sample of an animal population. Journal of Animal Ecology, 12(1), 42–58. https://doi.org/10.2307/1411
Gholizadeh, M., & Hajili Davaji, M. (2021). A comparative analysis of biotic indices using macroinvertebrates to assess water quality in Mobarakabad River, Golestan Province. Journal of Fisheries, 74(4), 525–541.
Golchin Manshadi, A., Kiamarsi, E., & Torahmi, M. (2019). Identification and study of the abundance of fish in the Bashar River of Kohkiluyeh and Boyer-Ahmad Province. Quarterly Journal of Experimental Animal Biology, 8(1), 67–75. https://doi.org/10.30473/eab.2019.5982
Houshmandzadeh, A., & Moazed, E. (2012). Investigation of the water quality suitability of the Marbareh-e-Durood River for agriculture in the Masoudabad and Silakhor-e-Durood plains. In First National Conference on Sustainable Agricultural Development and a Healthy Environment. Civilica. https://civilica.com/doc/191042
Karimi, H., Keshavarz, T., Mohammadi, Z., & Raeisi, E. (2007). Potential leakage at the Khersan 3 Dam Site, Iran: A hydrogeological approach. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 66(3), 269–278. https://doi.org/10.1007/s10064-006-0079-5
Keivany, Y., Nasri, M., Abbasi, K., & Abdoli, A. (2016). Atlas of inland water fishes of Iran. Department of Environment.
Khalili, R., Parvinnia, M., & Motaghi, H. (2020). Evaluation of Bashar River water quality using CCME water quality index. Journal of Environmental Science Studies, 5(3), 2807–2814.
Khoshnavand, A., Behrouzi-Rad, B., & Morshedi, J. (2024). Comparison of fish biodiversity of Kashkan and Seymareh Rivers in Poldokhtar city with Shannon-Wiener, Hill, Pielou, and Margalef methods. Ornamental Aquatics Scientific-Promotional Journal, 11(2), 31–44.
Ludwig, J. A., & Reynolds, J. F. (1988). Statistical ecology: A primer in methods and computing. John Wiley & Sons.
Mazloomi, Z., Nemati Varnosfaderany, M., & Modarres, R. (2022). Evaluating the environmental flow of Beshar River, using Tennant's hydrological method based on the biological requirements of indicator fishes. Iranian Journal of Applied Ecology, 11(3), 1–19. http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1139-fa.html
Mostafizadeh, R., Azizi Mobaser, J., & Mirzaei, S. H. (2025). Comparison of temporal changes in flow regime components in two natural rivers and those affected by dam construction in Ardabil Province. Hydrogeomorphology, 12(42), 137–155.
Rahnama, B., Hajiradkouchak, E., Fazli, H., Alishah, N., Shakoori, M., & Rahmati, R. (2025). Evaluation of the biodiversity structure of fish in the tributaries of the Sirvan River based on ecological indices in Kurdistan Province. Journal of Applied Ichthyological Research, 13(3), 1–13. https://doi.org/10.22034/jair.13.3.1
Shannon, C. E., & Weaver, W. (1949). The mathematical theory of communication. University of Illinois Press.
Tavanpour, N., Aflatooni, M., & Nazari, N. (2017). Determination of sub-basins flow contribution to total flood in Khersan River Basin. Journal of Hydrology and Soil Science, 20(4), 77–88.
United Nations Environment Programme. (2020). Global biodiversity outlook 5. Convention on Biological Diversity. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||