پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,339 |
| تعداد مقالات | 11,543 |
| تعداد مشاهده مقاله | 25,233,339 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,782,749 |
مهمترین تکاپوهای سیاسی ایل جاف جوانرود در تحولات ملی و محلی در دوره معاصر | ||
| پژوهشنامه تاریخ های محلی ایران | ||
| دوره 14، شماره اول، پیاپی 27، پاییز و زمستان 1404، آبان 1405، صفحه 149-162 اصل مقاله (571.13 K) | ||
| نوع مقاله: pajoheshi | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/lhst.2026.77138.3044 | ||
| نویسندگان | ||
| نادر پروین* 1؛ عسل پروین2 | ||
| 1استادیار گروه معارف (فرهنگ و تمدن) دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایران. | ||
| 2دانشجوی مقطع کارشناسی تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| چکیده یکی از ایل‌های مهم مناطق کردنشین غرب ایران که نقش مهمی در تحولات دوره معاصر ایران از جمله در رخداد‌های مربوط به دوران قاجاریه و پهلوی داشته است، ایل جاف جوانرود می‌باشد. تحقیق حاضر با روش تاریخی و رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر نظریه مرکز- پیرامون درصدد پاسخ به این پرسش اساسی خواهد بود که مهمترین تکاپوها و اقدامات ایل جاف جوانرود در تحولات معاصر ایران در سطح ملی و محلی چه بوده است؟ فرضیه پژوهش عبارت است از این مهم که مهمترین تکاپوهای ایل جاف جوانرود در دوره معاصر در سطوح ملی و محلی در تقابل با نابرابری فضایی منتج از حاکمیت مرکز-پیرامون و دارای پیوستگی و عمدتاً در جهت کسب هویت سیاسی و اقتصادی بوده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مهمترین تکاپوها و اقدامات ایل جاف از نظر اهداف سران ایل، قابل تفکیک به دو بعد ملی و محلی اما از نظر ماهیت حوادث غیرقابل تفکیک به شمار می‌رود. از این جهت اهداف ملی مهمترین تکاپوها و اقدامات ایل جاف جوانرود از دوران قاجار تا پهلوی دوم که از طریق کوشش و مجاهدت رهبران آن کسب شده، عبارت است از افزایش توان چانه‌زنی با دولت‌ها در کسب منافع تجاری و حقوق گمرکی، کسب هویت مستقل سیاسی-ایلی و کسب جایگاه برتر ژئوپولتیکی در بین ایلات غرب کشور از طریق مشارکت در مهمترین تحولات سیاسی دوران معاصر از جمله تقابل با حاکمیت سیستم مرکز-پیرامون و نابرابری فضایی در قالب سیاست مبارزه و واگرایی با دولت‌های مرکزی قاجار، پهلوی اول و دوم، و همگرایی با شخصیت‌هایی همچون سالارالدوله، یارمحمدخان کرمانشاهی، قاضی محمد و دکتر مصدق و اهداف محلی ایل جاف جوانرود نیز مبتنی بر احیاء و بازسازی سازمان ایلی، گسترش قلمرو ایلی، کسب منافع تجاری مرزی، عقب راندن سلطه خاندان اردلان بر شهر جوانرود از طریق ائتلاف با ایل کلهر و پویایی ایلی بوده است. برخلاف مطالعات پیشین، تحقیق حاضر مبتنی بر پویایی ایلی و عدم تمایلات تجزیه‌طلبانه در بین سران ایل جاف جوانرود است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اقدامات؛ تحولات سیاسی؛ تکاپوها؛ جاف جوانرود؛ دوران معاصر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Most Important Political Efforts of the Javanrud Jaf Tribe in National and Local Developments in the Contemporary Period | ||
| نویسندگان [English] | ||
| nader parvin1؛ Asal parvin2 | ||
| 1Assistant Prof, Department of Culture and Civilization, Ilam University of Medical Sciences, Illam, Iran. | ||
| 2B.Sc. Islamic history, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| A B S T R A C T One of the important tribes of the Kurdish regions of western Iran that has played an important role in the developments of the contemporary period of Iran, including the events related to the Qajar, and Pahlavi eras, is the Jaf Javanrud tribe. Using a historical method and a descriptive-analytical approach and based on the center-periphery theory, the present research will seek to answer the fundamental question of what were the most important efforts and actions of the Jaf Javanrud tribe in the contemporary developments of Iran at the national and local levels? The research hypothesis is that the most important efforts of the Jaf Javanrud tribe in the contemporary period at the national and local levels In contrast to the spatial inequality resulting from center-periphery governance and mainly aimed at acquiring a political and economic identity. The results of the research indicate that the most important efforts and actions of the Jaf tribe, in terms of the goals of the tribal leaders, can be separated into two dimensions: national and local, but in terms of the nature of the events, they are inseparable. Therefore, the national goals of the most important efforts and actions of the Jaf tribe of Javanrud from the Qajar era to the second Pahlavi era, which were achieved through the efforts and struggles of its leaders, are: increasing the bargaining power with governments to obtain commercial interests and customs rights, acquiring an independent political-tribal identity, and gaining a superior geopolitical position among the tribes of the west of the country through participation in the most important political developments of the contemporary era, Including the confrontation with the dominance of the center-periphery system and spatial inequality In the context of the policy of struggle and divergence with the central governments of the Qajar, Pahlavi I and II, and convergence with figures such as Salar al-Dawlah, Yar Mohammad Khan Kermanshahi, Qazi Mohammad, and Dr. Mossadegh, the local goals of the Jaf tribe of Javanrud were also based on the revival and reconstruction of the tribal organization, the expansion of the tribal territory, the acquisition of border trade interests, the reversal of the Ardalan family's dominance over the city of Javanrud through an alliance with the Kalhor tribe, and tribal dynamism. Unlike previous studies, the present research is based on tribal dynamics and the lack of separatist tendencies among the leaders of the Jaf tribe of Javanrud. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| actions, political developments, efforts, Jaf Javanroud, contemporary era | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آبراهامیان، یرواند(1377)؛ ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی.
احتشام‌السلطنه، میرزا محمود (1392)؛ خاطرات احتشام‌السلطنه، به سعی و کوشش سید محمدمهدی موسوی، تهران، زوار.
ادموندز، سیسیل‌جان(1367)؛ کرد‌ها، ترک‌ها، عرب‌ها، ترجمه ابراهیم یونسی، تهران، روزبهان.
امیر احمدی، احمد(1373)؛ خاطرات نخستین سپهبد ایران احمد امیر احمدی، به کوشش غلامحسین زرگری‌نژاد، تهران، بنیاد مستضعفان وجانبازان.
بابان، عبدالرحمن بگ(1856)؛ دیوان اشعار عبدالرحمن بگ بابان، سلیمانیه، انتشارات حه‌مدی.
بارل، رابرت مایکل(1393)؛ یاداشت‌های سیاسی ایران 1344-1260، ج9، ترجمه افشار امیری، تهران، مؤسسه فرهگی هنری و انتشارت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
برویینسن، مارتین وان(1393)؛ جامعه‌شناسی مردم کرد(آغا، شیخ و دولت)، ساختار‌های اجتماعی و سیاسی کردستان، ترجمه ابراهیم یونسی، تهران، پانیذ.
بلوکباشی، علی (1386)؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سرواژه جاف، ج2، تهران، انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
بهرامی، روح‌الله؛ پرستو مظفری(1390)؛ «کارکرد، تقسیمات، و ساختار تشکیلانی والی‌نشین اردلان در عهد قاجار»، مجله پژوهش‌های تاریخی، دوره 3، ش2، پیاپی2، آذر، صص72-51.
پروین، نادر( 1403)؛ «مشروطیت آذربایجان و یارمحمدخان کرمانشاهی»، فصلنامه اختصاصی تاریخ‌اندیش، سال هفتم، ش15، پاییز.
تاله بانی، ره زا (1910)؛ دیوانی شیخ ره زای تاله بانی، سلیمانیه، بی‌نا.
توکلی، مرتضی؛ آرام ابراهیمی؛ سمیرا حمیدی تهرانی(1397)؛ «تحلیل الگوی منطقه‌بندی آمایش سرزمین در ایران از پسامشروطه تا به جال»، فصلنامه برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره 22، ش1، صص 123-85.
جاف، خوسره‌و(2013)؛ میژووری هوزی جاف، هه‌و‌لیر، به‌درخان.
جمعی از نویسندگان(1362) دانش‌نامه جهان اسلام، ویراستار غلامعلی حداد عادل، ج 3، سرواژه چمچمال، تهران، بنیاد دائرةالمعارف اسلامی.
جیمزریچ، کلودیوس(1390)؛ سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ، ترجمه دکتر حسن جاف، تهران، انتشارات ایران‌شناسی.
داداش‌‌پور، هاشم؛ شجاعی، دلارام(1401)؛ «نابرابری فضایی و رابطه مرکز- پیرامون در ایران»، فصلنامه آمایش سرزمین، دوره4، اول، بهار و تابستان، صص59-25.
دانشور، نورالله(1335)؛ تاریخ مشروطه(جنبش وطن‌پرستان اصفهان و بختیاری)، تهران، کتابخانه دانش.
رزم‌آرا، حاج علی(1382)؛ خاطرات و اسناد، به کوشش کاوه بیات، تهران، شیرازه.
روزنامه اطلاعات، ش7218، 13 شهریور، 1329؛ ش 8938، 7/12/1324.
روژبیانی، محمدجمیل(1357) «ایل جاوان»، به کوشش محمد رسول دریاگشت، تهران، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی، صص367-350.
ساروخانی، لطف‌الله سعید( 1400)؛ دیوان اشعار میرزا لوتفوللا سه‌عیدی ساروخانی، به اهتمام غفار ابراهیمی، جوانرود، انتشارات ماپریس.
ساکما(1347، 1348، 1349)؛ مجموعه اسناد مرتبط با ایل جاف، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران،تهران، ایران.
سند ردیف 13 و 14(1358)؛ گزارش سردار جاف جاسوس کرد سیا در مورد تسلیحات حزب دمکرات، شماره 85221 و 85112، مورخه 18 مهر 1358، تهران، اسناد لانه جاسوسی آمریکا در ایران.
سنندجی، شکرالله(1375)؛ تحفه ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، تهران، امیرکبیر.
سنجابی، علی اکبر(1380)؛ ایل سنجابی و مجاهدت ملی ایران، تحریه و تحشیه کریم سنجابی، تهران، شیرازه کتاب.
سلطانی، محمد طاهر(1385)؛ خاطرات سلطانی، از قصر شیرین تا قصر قجر، ویراستار آرش امجدی، تهران، سها.
سلطانی، محمدعلی(1372)؛ جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان، ج2، تهران، سها.
سلیمان، عبدالعزیز(1973)؛ تاریخ الشعوب الاسلامیه فی العصر الحدیث، ج1، قاهره، دارالفکر العربی.
صالحی، امیر(1390)؛ «بررسی وضعیت سیاسی- اجتماعی ایل جاف از دوره صفوی تا پایان دوره پهلوی» استاد راهما مجتبی خلیفه، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،دانشگاه بیرجند.
صالحی، محیی الدین( 1397)؛ جاف جوانرود، سنندج، انتشارات امام ربانی.
صفی‌زاده، صدیق(1378)؛ تاریخ کرد و کردستان، تهران، آتیه.
عزاوی، عباس(1370)؛ عشائرالعراق، بغداد 1956-1937، عراق، مکتبه الحیدریه.
فتاح‌بیگ جاف، کریم‌بیگ(1387)؛ تاریخ جاف، ترجمه محمدعلی سلطانی، پژوهش دکترحسن جاف، سنندج، آراس.
فوران، جان(1382)؛ مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، تهران، رسا.
قادری حاجت، مصطفی؛ حافظ‌نیا، محمدرضا(1397)؛ «راهکارهای دستیابی به عدالت فضایی در ایران»، پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، سال سوم، ش1، صص57-25.
کاتم، ریچارد(1371)؛ ناسونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین، تهران، کویر.
کاتوزیان، محمدعلی(1379)؛ دولت و جامعه در ایران (انقراض قاجار و استقرار پهلوی)، ترجمه حسن افشار، تهران، نشر مرکز.
کتاب آبی(1363)؛ گزارش محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس درباره انقلاب مشروطه، به کوشش احمد بشیری، ج5، تهران،نشرنو.
کمام(1345)؛ مجمعوعه اسناد مرتبط با ایلات ایران، ج6، 25،کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.تهران، ایران.
کدی، نیکی.آر(1385)؛ ریشه‌های انقلاب در ایران، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، دفتر نشرفرهنگ اسلامی.
کشاورز، اردشیر(1388)؛ ایل جاف، گذری بر تاریخ جوانرود، کرمانشاه، طاق بستان.
کیانی هفت‌لنگ، کیانوش(1382)؛ «حکومت پهلوی و عشایر»، مجموعه مقالات سقوط(نخستین همایش بررسی علل فروپاشی سلطنت پهلوی)، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، صص800-786.
گروه جامی(1371)؛ گذشته چراغ راه آینده است، تهران، نیلوفر.
لمبتون، ا.ک.س(1345)؛ مالک و زارع در ایران، ترجمه منوچهر امیری، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
محمودی، هادی( 1396)؛ «جاف‌ها و ریشه‌های مردمانش»، پایگاه خبری نوریاو، http://www.noryaw.ir/25443-2 ، 5 بهمن 1396.
مذاکرات مجلس، دوره شانزدهم، نشست60، 26 شهریور 1329.
مستوفی، عبدالله(1384)؛ شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه، ج3، تهران زوار.
مصیب‌زاده، علی؛ اسماء مظفری‌نیا؛ محسن شبستر( 1400)؛ «تحلیلی بر نابرابری‌های فضایی و سنجش وضعیت توسعه منطقه‌ای در استان‌های ایران»، فصلنامه مهندسی جغرافیایی سرزمین، دوره1، ش40، صص84-71.
میرزایی، کیومرث؛ مرتضی دهقان و مرتضی نورایی(زمستان1402)؛ «خلع سلاح ایل جاف جوانرود(1334-1320)»، فصلنامه گنجینه اسناد، سال33، دفتر 4، سازمان اسناد و کتابخانه ج.ا.ایران. صص120-96.
مینورسکی، ولادیمیر(1340)؛ مردان مهاجر به مازندران و استرآباد و خراسان، ترجمه ژیلا شهابی، تهران، گستره.
مینورسکی، ولادیمیر(1379)؛ کرد، ترجمه حبیب‌الله تابانی، تهران، گستره.
نیکیتین، واسیلی(1366)؛ کرد و کردستان، بررسی از دیدگاه سیاسی، جامعه‌شناسی و تاریخی، ترجمه محمد قاضی، تهران، درایت.
هاشمی، سه‌یدباقر؛ محه‌مه‌د ئه‌مین هه‌ورامانی(1378)؛ دیوانی ئاغا عینا‌یه‌ت، تهران، مؤسسه فرهنگی اباصالح.
Beck.Lols(1986): the QashqaI of Iran.New Haven.Yale University press. Garthwate.Gene R.(1983):Khans andshah;A documentrar Analysis of the Bakhtiyari in Iran.Cambridge university press. Douglas.William(1951):strange lands and friendly people.New York.Harper and Brothers. Johnson.E. A.J.(1970): the organization of space in developing countries. Cambridge.Harvad Universiry press. Tapper.Richard(1983): the conflict of tribe and state in Iran and Afghanistan.London.Groom Helm. Yasouri.M.(2015):Environmemtal justce a way achive national sustainable development. Tehran.Center of Islamic.Model Development.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2 |
||