پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,329 |
| تعداد مقالات | 11,466 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,797,778 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,569,806 |
بررسی تحلیلی مبانی و قواعد فلسفی مستفاد از دعای اول صحیفه سجادیه براساس مبانی حکمت متعالیه | ||
| دوفصلنامه علمی حکمت صدرایی | ||
| دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 26، شهریور 1404، صفحه 121-138 اصل مقاله (518.95 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/pms.2025.72901.2115 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدعلی وطن دوست* 1؛ فائزه فرزانه2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| امام سجاد (ع) در دعای اول صحیفه سجادیه به حمد و ثنای الهی می‌پردازند و مضامین معرفتی بسیار بلندی را درباره خداوند متعال بیان می‌کنند. محتوای معارف به کار رفته در این دعا بر مبانی و قواعد عقلی و فلسفی مهمی استوار شده است. در جستار حاضر با شیوه توصیفی - تحلیلی و با رویکرد فلسفی تلاش شده است تا مبانی و قواعد فلسفی مرتبط با مباحث خداشناسی استخراج و تحلیل گردد. یافته‌های تحقیق حکایت از آن دارد که در دعای نخست صحیفه سجادیه، هفت مبنا و قاعده فلسفی مرتبط با خداشناسی به کار رفته است که عبارتند از: «نبود آغاز و پایان زمانی برای خداوند متعال، امتناع رویت خدا با چشم سر، امتناع شناخت کنه ذات خداوند، متعال، عدم الگوی پیشین در آفرینش خداوند، غایت الغایات بودن خداوند متعال، عین فقر و ربط بودن موجودات به خداوند متعال و احاطه علمی خداوند متعال به همه موجودات». در پایان این نتیجه به دست آمده است که با تحلیل دقیق متون روایی و ادعیه مأثوره معتبر، می‌توان بسیاری از مبانی و قواعد فلسفی را مستندسازی و اعتبارسنجی نمود و از این رهگذر، اعتبار مبانی و قواعد فلسفی مبرهن را بیش از پیش نمایان ساخت. افزون بر این، بدین وسیله، نادرستی سخن افرادی که فلسفه اسلامی را تکرار فلسفه یونان می‌دانند و آن را با متون وحیانی ناسازگار میپندارند، بیش از پیش آشکار می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| صحیفه سجادیه؛ امام سجاد؛ قواعد فلسفی؛ خداشناسی؛ حکمت متعالیه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analytical Study of the Philosophical Foundations and Principles Derived from the First Prayer of Sahifa Sajjadiya Based on Transcendent Theosophy | ||
| نویسندگان [English] | ||
| mohammadali vatandoost1؛ Faezeh Farzaneh2 | ||
| 1Assistant Professor of Philosophy, Ferdowsi University of Mashhad | ||
| 2Master's degree in Islamic Philosophy and Theology, Ferdowsi University of Mashhad | ||
| چکیده [English] | ||
| Abstract Imam Sajjad (AS), in the first prayer of Sahifa Sajjadiya, praises and extols the Almighty God, expressing profound spiritual insights about Him. The knowledge and insights contained in this prayer are founded on significant rational and philosophical principles. This study, employing a descriptive-analytical method and a philosophical approach, aims to extract and analyze the philosophical principles related to theology. The findings of the research indicate that the first prayer of Sahifa Sajjadiya encompasses seven fundamental philosophical principles related to theology, which are as follows: "the absence of temporal beginning and end for the Almighty God, the impossibility of seeing God with the physical eye, the impossibility of comprehending the essence of God's attributes, the lack of prior models in God's creation, God being the ultimate purpose, the inherent dependency and connection of all beings to the Almighty God, and God's comprehensive knowledge of all beings." The conclusion drawn is that through precise analysis of authentic narrative texts and traditional prayers, many philosophical principles can be documented and validated, thereby highlighting the credibility of well-established philosophical principles. Additionally, this approach reveals the fallacy of the argument that Islamic philosophy is merely a reiteration of Greek philosophy and is incompatible with revelatory texts. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Sahifah Sajjadiyyah, Imam Sajjad, philosophical rules, knowledge of God, transcendental wisdom | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
نهج البلاغه
صحیفه سجادیه
ابن بابویه قمی (شیخ صدوق)، محمد بن علی. (1423ق). التوحید. محقق: سید هاشم حسینی طهرانی. قم: موسسه النشر الاسلامی.
ابن سینا، حسین بن عبدالله. (1404ق). التعلیقات. محقق: عبدالرحمن بدوی. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن منظور، جمال الدین انصاری. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (1381). الاشارات و التنبیهات. تحقیق مجتبی زارعی. قم: بوستان کتاب.
اربلی، علی بن عیسی. کشف الغمة فی معرفة الأئمة. (1381ق). مصحح: سید هاشم رسولی محلاتی. تبریز: بنی هاشمی.
آشتیانی، سید جلال الدین. (1376). هستی از نظر فلسفه و عرفان. قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم، 1376.
انصاریان، حسین. (1383). تفسیر و شرح صحیفه سجادیه. قم: دارالعرفان.
جزائری، نعمت الله. (1427ق). نور الأنوار فی شرح الصحیفة السجادیة. قم: آسیانا.
حسن‌زاده آملی، حسن. (1365). هزار و یک نکته. تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء.
حسن‌زاده آملی، حسن. (1381). هزار و یک کلمه. قم: بوستان کتاب.
حسن‌زاده آملی، حسن. (1387). شرح فارسی اسفار اربعه. قم: بوستان کتاب.
حسینی شیرازی، محمدباقر. (1391). لوامع الأنوار العرشیة فی شرح الصحیفة السجادیة. اصفهان: مرکز تحقیقات حوزه علمیه اصفهان.
حلی، حسن بن یوسف. (1372). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. قم: منشورات شکوری.
خمینی، سید روح‌الله. (1380). شرح چهل حدیث. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
خمینی، سید روح‌الله. (1381). تقریرات فلسفه امام خمینی قدس سره. مقرر: عبد الغنی موسوی اردبیلی. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
دارابی، محمد. (1379). ریاض العارفین فی شرح صحیفة سید الساجدین. محقق: حسین درگاهی. تهران: سازمان اوقاف و امور خیریه انتشارات اسوه.
راغب اصفهانی، حسین. (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. محقق: صفوان عدنان الداودی. دمشق: دار القلم.
زمخشری، ابوالقاسم محمود بن عمر. (1998م). اساس البلاغه. تحقیق: محمد باسل عیون السود. بیروت: دار الکتب العلمیه.
زنوزی، عبدالله. (1381). لمعات الهیه. تصحیح جلال‌الدین آشتیانی. تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
سبزواری، هادی بن مهدی. (1427ق). شرح الاسماء او شرح دعاء الجوشن الکبیر. تحقیق نجفقلی حبیبی. بیروت: موسسه البلاغ.
شعرانی، میرزا ابوالحسن. (1391). ترجمه صحیفه سجادیه. تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1393). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: منشورات اسماعیلیان.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1416ق). نهایه الحکمه. قم: موسسه النشر الاسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1428ق). الانسان و العقیده. محقق: صباح ربیعی. قم: باقیات.
عسکری، ابوهلال. (1998م). الفروق اللغویه. تحقیق محمد ابراهیم سلیم. قاهره: دار العلم و الثفافه للنشر و التوزیع.
فهری زنجانی، احمد. (1388) شرح و ترجمه صحیفه سجادیه. تهران: اسوه.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی. (1406ق). الوافی. اصفهان: کتابخانه امام أمیرالمؤمنین على.
فیض کاشانی، محمد بن مرتضی. (1418ق). علم الیقین. مصحح: محسن بیدارفر. قم: انتشارات بیدار.
قمی، عباس. (1415ق). مفاتیح الجنان. محقق: علی آل کوثر. قم: مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. مصحح: علی اکبر غفاری. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
لاهیجی، عبدالرزاق. (1388). شوارق الإلهام فی شرح تجرید الکلام. محقق: اکبر اسد علی زاده. قم: موسسه امام صادق.
مجلسی، محمد باقر. (1403ق). بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مجلسی، محمد باقر. (1407ق). الفرائد الطریفة فی شرح الصحیفة الشریفة. به تحقیق سید مهدی رجائی. اصفهان: مکتبه علامه مجلسی.
مدنی، سید علیخان بن احمد. (1409ق). ریاض السالکین فی شرح صحیفة سید الساجدین. محقق: محسن حسینی امینی. قم: موسسه نشر اسلامی.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1395). آموزش فلسفه. تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل.
مصباح یزدی، محمد تقی. (1396). آموزش عقائد. تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.
مصطفوی، حسن. (1385). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: مرکز نشر آثار علامه مصطفوی.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1341). عرشیه. مصحح: غلامحسین آهنی. اصفهان: دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1354). المبدأ و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1360). اسرار الآیات. با مقدمه محمد خواجوی. تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1363). کتاب المشاعر. به اهتمام هنری کربین. تهران: کتابخانه طهوری.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1366). تفسیر القرآن الکریم. مصحح: محمد خواجوی. قم: انتشارات بیدار.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1368). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة. قم: مکتبه المصطفوی.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1383). شرح اصول الکافی. مصحح: محمد خواجوی. قم: انتشارات بیدار.
ملاصدرا / صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1401ق). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه. تصحیح سید جلال الدین آشتیانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
میرداماد، محمد باقر بن محمد. (1406ق). شرح الصحیفة الکاملة السجادیة. محقق: مهدی رجائی. اصفهان: مهدیه میرداماد.
نظامی، الیاس بن یوسف. (1313). مخزن الاسرار. تهران: مطبعه ارمغان. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 777 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 375 |
||