پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,328 |
| تعداد مقالات | 11,461 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,772,213 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,550,925 |
معراج وجود: تبیین فلسفی رفع حضرت عیسی(ع) مبتنی بر حکمت صدرایی | ||
| دوفصلنامه علمی حکمت صدرایی | ||
| مقاله 1، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 28، مهر 1405، صفحه 1-14 اصل مقاله (630.92 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/pms.2025.74390.2137 | ||
| نویسندگان | ||
| حجت اسعدی* 1؛ فاطمه هادی زاده اصفهانی2؛ نرگس سادات مرتضوی میلانی3 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشجوی دوره کارشناسی ارشد، رشته فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مطهری، مشهد، ایران | ||
| 3دانشجوی دوره کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| تبیین حکمی و برهانی کیفیت عروج حضرت عیسی(ع) از مباحث بسیار مهم کلامی و فلسفی در اندیشه اسلامی است. در مسأله معراج حضرت، دست‌کم چهار دیدگاه طرفدارانی به خود اختصاص داده است؛ عروج جسمانی صرف، عروج روحانی صرف، عروج جسمانی-روحانی که خود به دو رویکرد تقسیم می‌شود، برخی جسم را مادی و برخی آن را مثالی می‌دانند. قرآن کریم به صراحت، کشته‌شدن و مصلوب شدن حضرت را رد می‌کند. از طرفی بنا بر مبانی عقلی، عروج با بدن عنصری و مادی به عوالم مافوق طبیعت، تباعد دارد. بنابراین بعد از واکاوی این آراء، روشن می‌شود که قول به عروج روحانی با بدن مثالی، تبیین صحیح از مسأله است. حال اگر عروج به عالم مثال است و مراد از بالا، عالمی بعد از عالم طبیعت است، و عروج نفس با بدن مثالی است، کیفیت این عروج به لحاظ فلسفی نیازمند تبیین است تا گره از ابهامات بگشاید و خلأ تبیین عقلانی از مسئله را برطرف کند. این نوشتار با روش تحلیلی و با بهره‌مندی از مبانی حکمی صدرالمتألهین به‌ویژه بسیط الحقیقه بودن نفس و تجرد نفس، و قوۀ خیال، عروج حضرت عیسی(ع) را مبرهن ساخته و اثبات‌کنندۀ این است که نفس حضرت به‌دلیل قوت وجودی، قادر به خلع بدن است و با تجدد امثال می‌تواند در هر وعائی، بدن متناسب با آن را خلق و ایجاد کند؛ بنابراین عروج، بمثله اتفاق افتاده است و حضرت عیسی(ع) با خلع بدن طبیعی، بدن مثالی را انشاء کرده و به عالم مثال عروج داشته و مجدداً در بازگشت به عالم طبیعت، به‌دلیل تجرد تامّ، بدن متناسب با آن یعنی بدن طبیعی را انشاء می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بسیط الحقیقه؛ تجرد قوۀ خیال؛ حرکت جوهری؛ حضرت عیسی(ع)؛ عروج | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Existential Ascension: A Philosophical Explication of the Elevation of Prophet Jesus (pbuh) Based on Ṣadrian Wisdom | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hojjat Asadi1؛ Fatemeh Hadizadeh2؛ Narges Sadat Mortazavi Milanee3 | ||
| 1Master's student, Islamic Philosophy and Wisdom, Shahid Motahari University, Mashhad, Iran | ||
| 2Master's student, Islamic Philosophy and Wisdom, Shahid Motahari University, Mashhad, Iran | ||
| 3Master's student of Islamic Philosophy and Wisdom, Ferdowsi University of Mashhad, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The philosophical and demonstrative clarification of the nature of the ascension of Prophet Jesus is among the most important theological and philosophical discussions in Islamic thought. Regarding the matter of his ascension, at least four distinct viewpoints have found adherents: purely corporeal ascension, purely spiritual ascension, and a corporeal–spiritual ascension, which itself bifurcates into two perspectives—one posits the body as material, while the other considers it to be imaginal. The Holy Qur'an explicitly denies the killing and crucifixion of Jesus. On the other hand, based on rational and philosophical foundations, the ascension to supra-natural realms with a material and elemental body is metaphysically inconceivable and inconsistent with necessary ontological principles. Therefore, upon examining these views, it becomes evident that the position affirming a spiritual ascension accompanied by an imaginal body provides the most coherent and accurate interpretation. If the ascension is to the imaginal world, and if the meaning of “above” refers to a realm beyond the physical domain, and if the soul ascends with an imaginal body, then the nature of this ascension requires a precise philosophical explanation to resolve the ambiguities and to fill the existing gap in the rational account of the matter. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Ascension, Immateriality of the Faculty of Imagination, Prophet Jesus (PBUH), Simplicity of Reality, Substantial Motion | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابن بابویه، محمد بن علی. (بی‌تا). عیون اخبار الرضا. تهران: منشورات جهان.
ابن‌سینا، حسین ابن عبدالله؛ تحقیق ابراهیم مدکور. (1430). طبیعیات شفا. قم: ذوی‌القربی.
ابن‌سینا، حسین ابن عبدالله؛ تحقیق حسن‌زاده آملی، حسن. (1375). النفس من کتاب الشفاء. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
ابن‌عاشور، محمدطاهر. (1420). تفسیر التحریر و التنویر المعروف بتفسیر ابن‌عاشور. بیروت: فرهنگ نشر نو.
ثعلبی، احمد بن محمد. (1422). الکشف و البیان المعروف تفسیر الثعلبی. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
جندی، مویدالدین محمود؛ تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی. (1381). شرح فصوص‌الحکم. قم: بوستان کتاب.
جوادی آملی، عبدالله. (1390). تسنیم تفسیر قرآن کریم. قم: مرکز نشر اسراء.
حسن‌زاده آملی، حسن. (1387). شرح فارسی الأسفار الأربعة. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
خمینی، روح‌الله. (1381). تقریرات فلسفه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
خمینی، روح‌الله. (1386). اخلاق: انسان‌شناسی در اندیشه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
رازی، ابوالفتاح حسین بن علی. (1408). روض‌الجنان و روح‌الجنان فی تفسیر القرآن. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1404). المفردات فی غریب القرآن. قم: دفتر نشر الکتاب
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دارالشامیه.
رشیدرضا، محمد. (1990). تفسیرالقرآن الحکیم (تفسیر المنار). مصر: الهیة المصریة العامة للکتاب.
رضانژاد، غلامحسین. (1387). مشاهد الألوهیة. قم: آیت اشراق.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1981). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1354). المبدأ و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1360). اسرار الآیات. تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1363). المشاعر. تهران: طهوری.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1366). تفسیر القرآن الکریم. قم: بیدار.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1417). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1378الف). المظاهر الإلهیة فی أسرار العلوم الکمالیة. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1378ب). رسالة فی الحدوث. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1392). المعاد. بیروت: موسسة الهدی للطباعة و النشر.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (۱۴۲۲). شرح الهدایة الاثیریة. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم؛ شرح سید جلال‌الدین آشتیانی. (1381). رساله زاد المسافر. قم: بوستان کتاب قم.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
عبودیت، عبدالرسول. (1389). درآمدی به نظام حکمت صدرایی: خطوط کلی حکمت متعالیه. تهران: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
فخرالدین رازی، محمد بن عمر. (1420). التفسیر الکبیر. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
مجاهد بن جبر، ابوالحجاج. (1410). تفسیر مجاهد. مصر: دارالفکر الإسلامی الحدیثة.
مطهری، مرتضی. (1377). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: صدرا.
هیک، جان. (1386). اسطورۀ تجسد خدا، مقدمه جان هیک بر ترجمه عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و محمدحسن محمدی مظفر. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
مقالات
بیگدلی، حسن (1395). مقایسه دیدگاه عروج و رجعت حضرت عیسی(ع) در اسلام و مسیحیت. نشریه معارف قرآن و عترت، شماره 5.
روحی برندق، کاوس؛ صفری، علی (1395). عروج حضرت عیسی(ع)؛ دیدگاه‌ها، چالش‌ها و رویکرد نو به مساله. نشریه پژوهش‌های قرآنی، شماره 8. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,104 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 42 |
||