پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شمارهها | 1,264 |
| تعداد مقالات | 10,909 |
| تعداد مشاهده مقاله | 22,310,504 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 14,992,004 |
پویایی و زیستمندی جمعیتهای گوسفند وحشی (Ovis orientalis) در پناهگاه حیاتوحش کمکی، بهاباد | ||
| فصلنامه علمی زیست شناسی جانوری تجربی | ||
| دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 53، شهریور 1404، صفحه 35-43 اصل مقاله (1.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/eab.2025.75574.2003 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی جهانی1؛ جلیل سرهنگ زاده* 2؛ محمد حسین ایران نژاد پاریزی1؛ حمید سودائی زاده3؛ مهدی زارع خورمیزی2 | ||
| 1گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 3گروه مدیریت بیابان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| پناهگاه حیاتوحش کمکی با مساحت 64700 هکتار در استان یزد و در شهرستان بهاباد واقع شده است. پژوهش حاضر جهت بررسی پویایی و زیستمندی جمعیتهای گوسفند وحشی در پناهگاه حیاتوحش کمکی و پیشبینی تغییرات جمعیت آن، انجام شد. در این مطالعه، اطلاعات مربوط به مشاهدههای گوسفند وحشی از سال 1393 تا 1402 با استفاده از اطلاعات سرشماری استخراج شد. سپس براساس وضعیت توپوگرافی، پیوستگی زیستگاهی، پراکنش گونه، میزان حفاظت زیستگاهی، وجود جاده به سه ناحیه (بلوک) کلوت بندری (b1)، کوه کمکی (b2) و کوه بیجهان (b3) جهت برآورد اندازه جمعیت گوسفند وحشی طبقهبندی شد و با نرمافزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از نرمافزار Vortex برای تحلیل زیستمندی و شبیهسازی و پیشبینی جمعیت گوسفند وحشی و احتمال بقا، انقراض و تغییرات جمعیت در یک بازه زمانی 100 ساله استفاده شد. یافتهها نشان داد در طول سالهای 1393 تا 1402 در پناهگاه حیاتوحش کمکی، جمعیت گوسفند وحشی در منطقه مورد مطالعه معادل 2536 راس بوده است. تراکم گوسفند وحشی در بلوک 1 معادل 0451/0 راس در هکتار (5/34 درصد)، در بلوک 2 معادل 0210/0 راس در هکتار (74/23 درصد)، در بلوک 3 معادل 0633/0 راس در هکتار (76/41 درصد) و در کل منطقه معادل 0392/0 راس در هکتار بود. از مجموع قوچهای سرشماریشده، 53/13 درصد نابالغ، 59/36 درصد نامشخص و 88/49 درصد بالغ بودهاند. در بین جمعیت بالغ نیز 28/11 درصد نر بالای پنج سال، 93/12 درصد نر زیر پنج سال و 67/25 درصد ماده بودند. نسبت جنسی تعداد نر به ماده 100:106 و در کل سالهای مورد بررسی، تعداد مادهها بیشتر از نرها بوده است. نرخ رشد جمعیت معادل 5333/1 بهدست آمد، که نشاندهنده نرخ رشد مثبت در جمعیت است. نتایج بررسی پویایی جمعیت گوسفند وحشی در 100 سال آینده نشان داد در تمام سناریوها، احتمال بقا بیش از 80 درصد و احتمال انقراض کمتر از 20 درصد خواهد بود.. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گوسفند وحشی؛ پویایی جمعیت؛ نرخ رشد | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Population dynamics of wild sheep (Ovis orientalis) in Kamki wildlife refuge, Behabad | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mostafa Jahani1؛ Jalil Sarhangzadeh2؛ Mohammad Hosein Irannejad parizi1؛ Hamid Sodaeizadeh3؛ Mahdi Zare khormizi2 | ||
| 1Departement of Environment, Yazd University, Yazd, Iran | ||
| 2Departement of Environment, Yazd University, Yazd, Iran | ||
| 3Departement of Desert Management, Yazd University, Yazd, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Kamki Wildlife Refuge is located in Behabad city, Yazd Province, covering an area of 64,700 ha. The present study was conducted to assess the population dynamics of wild sheep (Ovis orientalis) in the Kamki Wildlife Refuge and predict future population changes. Wild sheep observations from 2014 to 2023 were extracted from census records. Based on topographic features, habitat type, species distribution, habitat protection level and road access, the research area was split into three sections: Klut Bandari (b1), Kamki mountain (b2), and Bijahan mountain (b3). The data was then analyzed with SPSS software. Additionally, Additionally, Vortex software was used to evaluate population viability, simulate, future trends, and predict survival, extinction, and population changes probabilities over a 100-years period. The results showed that 2,536 wild sheep were recorded in Kamki Wildlife Refuge between 2014 and 2023. Population density varied across the blocks: Block 1: 0.0451 head ha-1 (34.5% of the population), block 2: 0.0210 head ha-1 (23.74%), block 3: 0.0633 head ha-1 (41.76%). The overall density across the refuge was 0.0392 head ha-1. Among the observed rams: 13.53% were immature, 36.59% were unknown age, and 49.88% were mature. Within the mature populations, 11.28% were males over five years old, 12.93% were males under five years old, and 25.67% were females. The sex ratio (males to females) was 100:106, with females outnumbering males in all studied years. The population growth rate was 1.5333, indicating a positive growth rate. Projections for the next 100 years showed that, under all scenarios, the probability of survival would exceed 80%, while the probability of extinction would remain below 20%. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Growth rate, Population dynamics, Wild sheep | ||
| مراجع | ||
|
Abate, D., & Girma, Z. (2023). Population structure and distribution of geladas (Theropithicus gelada, Ruppell 1835) in Kotu forest, Northern Ethiopia. Ecology and Evolution, 13(6), 10.1002/ece3.10206.
Akbari, H., Habibipoor, A., & Zare Khormizi, R. (2012). Investigation on Population Characteristics, Association Patterns and Decreasing of Gazella subgutturosa Population in Kalmand– Bahadoran Protected Area in Yazd province. Environmental Researches, 3(6), 75-81. (In Persian)
Barati, M., Sarhangzadeh, J., & Akbari, H. (2019). Analysis of the social structure of wild sheep (Ovis orientalis) populations in Dareh Anjir Wildlife Refuge. Journal of environment, 11(1), 21-26. (In Persian)
Díaz, S., Settele, J., Brondizio, E. S., Ngo, H. T., Guèze, M., & Agard, J. (2019). Summary for policymakers of the global assessment report on biodiversity and ecosystem services of the intergovernmental science‐policy platform on biodiversity and ecosystem services. IPBES Secretariat.
Ganz, T. R., Bassing, S. B., DeVivo, M. T., Gardner, B., Kertson, B. N., Satterfield, L. C., & Prugh, L. R. (2024). White‐tailed deer population dynamics in a multi-predator landscape shaped by humans. Ecological Applications, 34(5), e3003.
Hasani Shahidani, E. Geravand, F., & Pasokhi, Z. Y. (2021). Investigating the characteristics of biology and ecology of Iranian rams and ewes and effective factors in determining their habitats, 9th National Conference on Geography and Environment, Shirvan. (In Persian)
Hohenlohe, P. A., Funk, W. C., & Rajora, O. P. (2021). Population genomics for wildlife conservation and management. Molecular Ecology, 30(1), 62-82.
Jangjou, M., Aliabadian, M., & Atar Yazdi, R. (2014). Ecological Census Techniques (Practical Guide to Counting and Sampling Plants and Animals), Ferdowsi University of Mashhad Publications, 625 p. (In Persian)
Karami, M., & Habibzadeh, N. (2008). Population Dynamics of Armenian Wild Sheep (Ovis orientalis gmelini) in the Angouran Protected Area of Zanjan Province, Journal of Natural Resources of Iran, 59 (2), 487-500. (In Persian)
Krebs, C. J. (1989). Ecological Methodology. New York: Harper & Row Publishers. 653pp.
Lee, D. E., Bond, M. L., Kissui, B. M., Kiwango, Y. A., & Bolger, D. T. (2016). Spatial variation in giraffe demography: a test of 2 paradigms. Journal of Mammalogy, 97(4), 1015-1025.
Moheb, Z., Rajabi, A. M., Jahed, N., Ostrowski, S., Zahler, P. I., & Fuller, T. K. (2023). Using double-observer surveys to monitor urial and ibex populations in the Hindu Kush of Wakhan National Park, Afghanistan. Oryx, 57(3), 379-385.
Nilsen, E. B., Gaillard, J. M., Andersen, R., Odden, J., Delorme, D., Van Laere, G., & Linnell, J. D. (2009). A slow life in hell or a fast life in heaven: demographic analyses of contrasting roe deer populations. Journal of Animal Ecology, 78(3), 585-594.
Novin Kavosh Zist Sepehr. (2024). Environmental planning of Kamki Wildlife Refuge. Yazd: Department of Environment. (In Persian)
Owen‐Smith, N., & Mason, D. R. (2005). Comparative changes in adult vs. juvenile survival affecting population trends of African ungulates. Journal of Animal Ecology, 74(4), 762-773.
Panaccio, M., Brambilla, A., Bassano, B., Smith, T., & Hardenberg, A. (2024). Monitoring wildlife population trends with sample counts: A case study on the Alpine ibex (Capra ibex). Wildlife Biology, 2024(1), e01162.
Paterson, J. T., Proffitt, K., Rotella, J., McWhirter, D., & Garrott, R. (2021). Drivers of variation in the population dynamics of bighorn sheep. Ecosphere, 12(7), e03679.
Sanz-Pérez, A., Sollmann, R., Sardà-Palomera, F., Bota, G., & Giralt, D. (2020). The role of detectability on bird population trend estimates in an open farmland landscape. Biodiversity and Conservation, 29(6), 1747-1765.
Saunders, S. P., Cuthbert, F. J., & Zipkin, E. F. (2018). Evaluating population viability and efficacy of conservation management using integrated population models. Journal of Applied Ecology, 55:1380–1392.
Sepahvand, P., Zebardast, L., & Yavari, A. (2022). Wildlife population trends and Investigating land cover changes using landscape ecological approach in Golestan National Park, Iran. Journal of Animal Research (Iranian Journal of Biology), 35(4), 253-266. (In Persian)
Tabatabaei Yazdi, F., & Sotoudeh, J. (2018). Studying the population fluctuations of the two dominant species, total and ber and ram and ewe, in the prohibited hunting area of Kalilaq and the factors affecting it. 5th International Conference on Environmental Engineering and Natural Resources, Tehran, Iran. (In Persian)
Warlick, A. J., Himes Boor, G. K., McGuire, T. L., Shelden, K. E., Jacobson, E. K., Boyd, C., & Converse, S. J. (2024). Identifying demographic and environmental drivers of population dynamics and viability in an endangered top predator using an integrated model. Animal Conservation, 27(2), 240-252.
White, E. R. (2019). Minimum Time Required to Detect Population Trends: The Need for Long-Term Monitoring Programs. BioScience, 69, 40-46.
Yoccoz, N. G., Nichols, J. D., & Boulinier, T. (2001). Monitoring of biological diversity in space and time. Trends in Ecology & Evolution, 16, 446-453. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||