پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 49 |
| تعداد شماره‌ها | 1,327 |
| تعداد مقالات | 11,485 |
| تعداد مشاهده مقاله | 24,700,736 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,498,648 |
مسئولیت مدنی در ترازوی عدالت توزیعی: تحولی از جبران خسارت به تخصیص عادلانه مخاطرات | ||
| دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30473/clk.2026.77609.3453 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد آیتی نجف آبادی* 1؛ جمشید جعفرپور2؛ مریم غنی زاده بافقی3؛ علیرضا صالحی فر4 | ||
| 1قاضی دادگستری و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران. | ||
| 4دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی نقش عدالت توزیعی در نظام مسئولیت مدنی می‌پردازد و تلاش دارد تا از منظر فلسفی، حقوقی و اقتصادی، چگونگی تخصیص منصفانه خسارات و مسئولیت‌ها را تحلیل کند. برخلاف عدالت اصلاحی که صرفاً بر جبران زیان و بازگرداندن وضعیت پیشین زیان‌دیده تمرکز دارد، عدالت توزیعی به تخصیص عادلانه منافع و مضار اجتماعی میان اعضای جامعه توجه دارد. در این چارچوب، ابزارهایی چون مسئولیت محض، بیمه، و نهادهایی مانند صندوق تأمین خسارت‌های بدنی و بیت‌المال، نقش مؤثری در سرشکن کردن هزینه‌های زیان میان افراد ایفا می‌کنند. نظریه‌های عدالت توزیعی، با تأکید بر اصول انصاف، برابری و کارایی اقتصادی، خواهان توزیع مسئولیت در مواردی هستند که اسباب متعدد در ایجاد زیان نقش داشته‌اند. تحلیل‌های اقتصادی نیز با بهره‌گیری از قاعده نزولی بودن مطلوبیت نهایی پول، توزیع خسارت را به‌عنوان راهکاری برای افزایش رفاه اجتماعی و کاهش فشار مالی بر افراد آسیب‌دیده توجیه می‌کنند. در نهایت، پژوهش حاضر با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی و نشان می‌دهد که تحقق عدالت توزیعی در مسئولیت مدنی مستلزم بازنگری در قواعد سنتی حقوق خصوصی و حرکت به‌سوی ساختارهای نهادی و حقوقی منعطف‌تر و منصفانه‌تر است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عدالت توزیعی؛ عدالت اصلاحی؛ توزیع خسارت؛ مسئولیت مدنی؛ جبران خسارت سبب واحد اسباب متعدد تخصیص منصفانه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Tort Liability through the Lens of Distributive Justice: A Shift from Compensation to Equitable Allocation of Risks | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Sayyed Mohammad Ayati Najaf Abadi1؛ Jamshid Jafarpour2؛ Maryam Ghanizadeh Bafghi3؛ Alireza Salehifar4 | ||
| 1Judge and PhD student in private law, Faculty of Law and Political Science, Kharazmi University, Tehran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Kharazmi University, Tehran, Iran. | ||
| 3Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Kharazmi University, Tehran, Iran. | ||
| 4Associate Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Kharazmi University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| This article explores the role of distributive justice within the framework of civil liability, analyzing its philosophical, legal, and economic dimensions. Unlike corrective justice—which focuses on restoring the injured party to their prior state—distributive justice seeks a fair allocation of benefits and burdens across society. It addresses how damages should be shared, especially in cases involving socially beneficial yet inherently risky activities. Mechanisms such as strict liability, insurance systems, and institutional tools like the Body Injury Compensation Fund and public treasury play a pivotal role in redistributing losses among individuals who may not have directly caused the harm. Drawing on economic theories such as the diminishing marginal utility of money, the article argues that distributing damages across society enhances overall welfare and reduces the disproportionate burden on any single party. The study also critiques traditional legal doctrines in Iranian law that fail to reflect distributive principles, advocating for a shift toward more flexible and equitable legal structures. Ultimately, the article demonstrates that achieving distributive justice in civil liability requires rethinking rigid private law norms and embracing institutional arrangements that balance individual rights with collective welfare. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Distributive Justice, Corrective Justice Damage distribution, Civil Liability, Compensation Single Cause Multiple Causes Fair Allocation | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||